|
Wat zijn de mogelijkheden van ICT in de zorg?
Zorg-ICT, of het nu gaat om het gebruik van een elektronisch dossier of de inzet van geavanceerde technische hulpmiddelen bij de behandeling van patiënten, heeft een steeds prominentere plek in het dagelijks functioneren van de zorg. Het wordt een onmisbaar instrument om de zorg in de toekomst kwalitatief hoogwaardig, efficiënt en effectief te kunnen blijven organiseren.
Lees verder
Het landelijk elektronisch patiëntendossier
De meest aansprekende ICT-ontwikkeling in de zorg is het landelijk elektronisch patiëntendossier (EPD). De meest aansprekende ICT-ontwikkeling in de zorg is het landelijk elektronisch patiëntendossier (EPD). Het EPD is een verzamelterm voor ICT-toepassingen ter ondersteuning van zorgverlening, preventie, medisch onderzoek en zorglogistiek. Patiëntgegevens worden niet opgeslagen in een landelijke database. Zorgverleners kunnen relevante informatie opvragen uit de informatiesystemen van andere zorgverleners. Dit is veiliger en zorgverleners kunnen met hun eigen specifieke informatiesystemen blijven werken. Bovendien zijn de gegevens zo altijd up to date.
Nictiz heeft hiervoor de landelijke basis ICT-infrastructuur AORTA ontworpen. AORTA is het geheel van standaarden, afspraken en landelijke infrastructurele voorzieningen dat deze elektronische informatie-uitwisseling in de zorg mogelijk maakt. Veiligheid en betrouwbaarheid van de communicatie staat hierbij voorop. Daartoe is voor het landelijk EPD een vertrouwensmodel ontwikkeld: een stelsel van wet- en regelgeving, informatiebeveiliging, voorlichting en toezicht. Dit stelsel regelt wie wanneer welke gegevens mag en kan raadplegen en de controle daarop.
Om ervoor te zorgen dat de informatiesystemen van verschillende zorgverleners gegevens met elkaar kunnen uitwisselen, is standaardisatie nodig van de techniek en de inhoud van de uit te wisselen informatie. De invoering van het EPD heeft daarnaast impact op het zorgbeleid en de organisatie van zorgprocessen. Het ministerie van VWS, CIBG, Nictiz en vele andere partijen hebben de afgelopen jaren gewerkt aan de voorbereiding en invoering van het EPD. Omdat dit een complex proces is, is ervoor gekozen om het EPD gefaseerd te introduceren.
Het uitwisselen van medische gegevens (medicatie- en huisartswaarneemgegevens) via het landelijk schakelpunt (LSP) is nu al mogelijk. Apotheken, ziekenhuizen, huisartspraktijken en huisartsposten wisselen in pilotregio’s deze gegevens al uit. Het landelijk EPD geeft in de toekomst toegang tot alle gegevens die van belang zijn voor een behandeling, zoals allergieën, laboratoriumuitslagen en röntgenfoto's. Daarnaast krijgen ook andere groepen zorgaanbieders, zoals de medewerkers in de ambulance en op de spoedeisende hulp, toegang tot het systeem.
De patiënt heeft in de toekomst rechtstreeks toegang tot zijn EPD. Hij heeft dan inzage in zijn eigen medische gegevens en kan bepalen wie hij toegang wenst te geven. Er kan ‘zelfzorg’-informatie toegevoegd worden om te delen met zorgverleners, iets dat vooral voor mensen met een chronische aandoening heel waardevol kan zijn.
Patiënten over het EPD
‘Heel goed, als dit bestaan had dan had ik nooit de verkeerde peniciline gekregen.’
'Hoe weet ik wie mijn gegevens heeft geraadpleegd?'
‘Met het EPD kan men up-to-date gegevens opvragen. Dat betekent minder intakegesprekken en minder (dubbele) onderzoeken
'Hoe veilig is het EPD?
‘De apotheker had in het handgeschreven recept van de huisarts een verkeerde naam gelezen. Namen van medicijnen lijken vaak op elkaar. Met het EPD kunnen deze slordigheden worden voorkomen.’
Zorgverleners over het EPD
- Apotheker: ‘Als zorgverlener heb je natuurlijk de verantwoordelijkheid voor je patiënten en doordat je over volledigere en actuelere gegevens beschikt, kun je fouten voorkomen.’
- Apotheker: 'Een grote rol in medicatiebewaking.'
- Huisarts: ‘Bij visites gaat het vaak om oudere mensen met een gecompliceerde medische geschiedenis en een complex medicijngebruik. Dan is het belangrijk dat je de precieze gegevens voor je hebt.’
- Huisarts: 'Hoe blijf ik de regie houden over mijn eigen dossier en de behandeling van mijn patiënt?'
- Medisch specialist: ‘De overgang van de traditionele dossiervorming naar optimale toepassing van ICT vergt tijd en aandacht.'
- Medisch specialist: 'Ik kan probleemloos van de ene locatie naar de andere gaan en overal dossiers raadplegen. Heerlijk vind ik dat.'
Beslissingsondersteuning en zorg op afstand
Naast het toegankelijk maken van de medische informatie die eerst werd verzameld in een papieren dossier zijn met ICT in de zorg tevens allerlei aanvullende functies mogelijk die de zorgverlening ondersteunen en verbeteren.
Zo worden functies gerealiseerd en beoogd als:
- Beslissingsondersteuning van de zorgverlener
- Patiëntondersteuning, zoals zorg op afstand (telemedicine)
- Ondersteuning van administratieve processen
- Ondersteuning van kostenbewaking
- Ondersteuning van logistiek, zoals het plannen en maken van afspraken en uitzetten van aanvragen (ordercommunicatie)
- Ondersteuning van werkprocessen (workflowmanagement)
- Informatiemanagement uit het oogpunt van preventie
Een succesvol voorbeeld dat al in de praktijk is gebracht, is de website http://www.zorg-capaciteit.nl. Met behulp van deze website hebben ziekenhuizen en meldkamers op een efficiënte wijze inzicht in de beschikbaarheid van intensive-care-bedden. Dit draagt bij aan snelle, doeltreffende plaatsingen en overplaatsingen van patiënten. Tevens krijgen de meldkamers inzicht in de beschikbaarheid van extra bedden bij rampen en ongevallen.
|
