Ondertussen in Spanje

In Nederland staat de zorg-ICT inmiddels hoog op de agenda, zowel bij zorgverleners als beleidsmakers. Maar wat gebeurt er in het buitenland? In nauwe samenwerking met het ministerie van VWS maakt Nictiz zich sterk voor internationale samenwerking op het gebied van zorg-ICT. Nu Nederland de nationale ICT-infrastructuur invoert, is het van belang dat de betreffende keuzen en standaarden ook internationaal worden gedeeld. In dat kader maakt Signaal een aantal virtuele reizen over de grens. Ditmaal: Spanje.

In Spanje is de gezondheidszorg sterk gedecentraliseerd. In 2002 werd de uitvoering formeel neergelegd bij de zeventien autonome regio’s die de Spaanse staat telt. Deze regio’s verschillen aanzienlijk in bevolkingaantal. De grootste regio’s zijn Andalusië, Catalonië en Madrid, met tussen de zes en acht miljoen inwoners, maar de regio La Rioja heeft bijvoorbeeld maar 300.000 inwoners.
Initiatieven op het gebied van e-health vinden, meer dan in Nederland, vooral op regionaal niveau plaats, zij het binnen landelijke kaders. Een belangrijk aspect van die landelijke kaders is dat elke burger en zorgverlener onder voorwaarden toegang krijgt tot het EPD. Ook zijn er landelijke afspraken over standaardisatie van zorgprocessen, ondersteunende gegevensuitwisseling en de toegepaste technische standaarden. De technische ruggengraat van de Spaanse e-healthaanpak is een landelijk communicatienetwerk dat beveiligde uitwisseling van zorginformatie mogelijk maakt. Uitwisseling vindt plaats op basis van certificatie, codering en elektronische handtekeningen. Elke regio heeft daarnaast een eigen netwerk. Het aantal aangesloten zorginstellingen is per regio zeer wisselend.

Mobiliteit
Op nationaal niveau zijn enkele jaren geleden webservices geïntroduceerd die uitwisseling van gegevens tussen regio’s mogelijk maken, maar ook de uitwisseling van digitale recepten en EPD’s om de toenemende mobiliteit van patiënten te ondersteunen. Ook de financiële compensatie tussen regio’s wordt hiermee geregeld. De landelijke webservices bestaan uit een centraal zenuwcentrum met diensten om het berichtenverkeer en speciale functies uit te voeren. Er wordt hierbij geen toegang verleend tot de gegevens zelf, maar tot de diensten en applicaties van de regio’s die deze toegang mogelijk maken.
Hoewel de e-health agenda’s per regio verschillen, zijn er projecten die in elke regio aandacht krijgen. Het gaat hierbij onder meer om betrouwbare identificatie van patiënten, digitalisering van de patiëntendossiers, ondersteuning van het medicatieproces, onder meer op het gebied van elektronisch voorschrijven, en toepassingen voor elektronisch afspraken maken en diagnostiek en behandeling op afstand (telemedicine). De mogelijkheden voor burgers om hun mening te geven over het e-healthbeleid zijn overigens relatief gering.

Europa
Het plan Avanza is een nationaal initiatief om de regio’s van Spanje in lijn te brengen met i2010, een initiatief van de Europese Unie om te waarborgen dat overheden, bedrijfsleven en burgers optimaal gebruik maken van de mogelijkheden van ICT. In het plan neemt e-health een belangrijke plaats in. Zo wordt er veel aandacht besteed aan het integreren van ICT en internet in opleidingen van zorgverleners.
Spanje is daarnaast zeer actief in diverse Europese projecten, zoals het programma European Patients Smart Open Services (Epsos). Het centrale thema in dit programma, dat is ontwikkeld met steun van de Europese Commissie, is de mogelijkheid die e-health biedt in relatie tot grensoverschrijdende gezondheidszorg. De regio’s Andalusië, Catalonië en Castilla-La Mancha nemen deel aan dit project, waarin Nederland met Nictiz en het ministerie van VWS eveneens direct betrokken is, onder meer met het ontwikkelen van een geschikte gebruikerstoepassing.