Ondertussen in … Oostenrijk

In Nederland staat de zorg- ICT inmiddels hoog op de agenda, zowel bij zorgverleners als beleidsmakers. Maar wat gebeurt er in het buitenland? In nauwe samenwerking met het ministerie van VWS maakt Nictiz zich sterk voor internationale samenwerking. Nu Nederland de nationale ICT-infrastructuur invoert, is het van belang dat de betreffende keuzen en standaarden ook internationaal worden gedeeld. In dat kader maakt Signaal een aantal virtuele reizen over de grens. Ditmaal: Oostenrijk.

Oostenrijk is wat de toepassing van e-health betreft een gemiddeld Europees land. In een vergelijkende studie van de 27 EU-staten bleek het gebruik van ICT door de Oostenrijkse zorgverleners in de middencategorie te vallen. De meeste huisartsenpraktijken zijn bijvoorbeeld geautomatiseerd, maar het aantal praktijken met een breedbandverbinding ligt enigszins onder het Europees gemiddelde.
Het uitwisselen van elektronische patiëntengegevens is echter heel gebruikelijk in Oostenrijk, evenals de elektronische overdracht van laboratoriumgegevens. Oostenrijk is een federale staat, met een grote invloed van de afzonderlijke Länder, ook op de gezondheidszorg. De individuele Oostenrijkse ziekenhuizen worden bijvoorbeeld beheerd op regionaal niveau. Het algemene gezondheidsbeleid is niettemin een landelijke aangelegenheid.
2005 was in dat verband een belangrijk jaar. Een nieuwe zorgwet gaf prioriteit aan de bevordering van ICT in de gezondheidszorg, en een eveneens in 2005 geformuleerde strategie op het gebied van e-health gaf daar verdere invulling aan.

E-card
Deze strategie omvat onder meer een elektronisch medisch dossier voor elke Oostenrijkse burger, en een e-card met een elektronische ID-functionaliteit voor ziektekostenverzekering en sociale zekerheid. De e-card was de eerste manifestatie van het Oostenrijkse e-healthbeleid en is grootschalig ingevoerd. De e-card biedt aan alle begunstigden van de gezondheidszorg en het sociale zekerheidsysteem identificatiediensten en een gestroomlijnde manier om rekeningen te vereffenen.
In 2010 moet ongeveer een derde van de e-cards worden ingewisseld vanwege het verstrijken van de EHIC (European Health Insurance Card) op de achterzijde. Dit moment wordt benut om extra functionaliteiten te introduceren. Ook de mogelijkheden om in ziekenhuizen gebruik te maken van de e-card nemen toe. Een volledige dekking van patiëntidentificatie met de e-card wordt naar verwachting dit jaar bereikt.
De infrastructuur die voor de e-card is ontwikkeld, biedt geen mogelijkheden tot opslag van feitelijke informatie van welke aard dan ook. Hier speelt ELGA, de Oostenrijkse EPD-oplossing, een rol. Het doel van ELGA is een veilig uitwisselingsplatform voor elektronisch patiënteninformatie, evenals diensten voor elektronisch voorschrijven, elektronische radiologie- en laboratoriumuitslagen en een elektronische ontslagbrief.
Bij ELGA worden, net zo min als bijvoorbeeld in Nederland, patiëntgegevens centraal opgeslagen. Zorgverleners kunnen een gecentraliseerd register van patiëntgegevens inzien, maar de informatie blijft bij de bron. ARGE ELGA, het federale en regionale samenwerkingsverband voor deze elektronische uitwisseling, heeft begin 2010 de juridische status gekregen van een besloten vennootschap om de operationele efficiency te vergroten. Hiermee is een duidelijke beheersstructuur ontstaan en zijn verantwoordelijkheden beter belegd. Ook is het budget verhoogd en het aantal medewerkers uitgebreid.

Politiek besluit
Daarnaast is in een vroeg stadium een politiek besluit gevallen over het gebruik van IHE/HL7-standaarden. ICT-leveranciers konden hier rekening mee houden bij investeringsbeslissingen. Het ELGA-project definieert en ontwikkelt de nieuwe infrastructuur die bestaande informatie en medische systemen met elkaar vervindt. Op dit moment worden pilots uitgevoerd.
In 2009 is bovendien gewerkt aan het opzetten van de registers van de patiënten en zorgaanbieders. Deze twee registers maken identificatie en authenticatie van de juiste persoon mogelijk. Ook is een nationaal gezondheidsportal begin 2010 online gegaan. Dit portal wordt het toegangspunt voor patiënten naar hun eigen gezondheidsdossier.
Daarnaast wordt in 2010 een landelijk systeem voor elektronisch voorschrijven geïmplementeerd, gebaseerd op succesvolle regionale proefprojecten. Artsen en apothekers zijn betrokken bij deze activiteiten.