Ondertussen in…Noorwegen

In Nederland staat de zorg-ICT inmiddels hoog op de agenda, zowel bij zorgverleners als beleidsmakers. Maar wat gebeurt er in het buitenland? In nauwe samenwerking met het ministerie van VWS maakt Nictiz zich sterk voor internationale samenwerking op het gebied van zorg-ICT. Nu Nederland de nationale ICT-infrastructuur invoert, is het van belang dat de betreffende keuzen en standaarden ook internationaal worden gedeeld. In dat kader maakt Signaal een aantal virtuele reizen over de grens. Ditmaal: Noorwegen.

Wie aan Noorwegen denkt, denkt aan fjorden en grote afstanden. Het Scandinavische land strekt zich uitstrekt over ruim 2500 km langs de Noord-Atlantische kust. Er wonen nog geen vijf miljoen mensen op een oppervlakte van ruim negen keer Nederland. De regeringsvorm, een constitutionele monarchie, is vergelijkbaar met die van Nederland. De verantwoordelijkheid voor gezondheid en zorg is belegd bij het ministerie van volksgezondheid en sociale zaken.
In Europa is Noorwegen een speciaal geval. Hoewel deelname aan de EU tot tweemaal toe nipt door de bevolking in een referendum werd afgewezen (in 1972 en 1994), werkt Noorwegen wel intensief samen in Scandinavisch en Europees verband, bijvoorbeeld als het gaat om e-health en telemedicine.
Noorwegen is bijvoorbeeld volop actief in diverse researchprojecten en het Ambient Assisted Living programma, dat is opgezet om innovatieve ICT-producten en -diensten te ontwikkelen in het licht van de vergrijzing en de verwachte personeelsschaarste in de zorg. Ook overweegt het land om deel te nemen in de volgende fase van het epSOS project voor elektronische uitwisseling van gegevens over de landsgrenzen heen
Noorwegen heeft een landelijk zorgnetwerk dat de vijf regionale netwerken met elkaar verbindt. De regionale autoriteiten zijn de beheerder van dit netwerk (Norsk Helsenett AS), dat diverse functies en diensten mogelijk maakt, bijvoorbeeld op het gebied van telemedicine, videoconferencing en gegevensuitwisseling. (Bijna) alle ziekenhuizen, specialisten en huisartsen maken daarnaast al vele jaren gebruik van EPD-systemen.

Nationale berichtenservice
Bij de ontwikkeling en het beheer van, en het toezicht op de landelijke infrastructuur en standaarden speelt het Centrum voor Informatica in Zorg en Welzijn (KITH) een belangrijke rol.
KITH richt zich onder meer op codering, informatiebeveiliging en digitale beeldverwerkende systemen, bijvoorbeeld voor radiologie. Ongeveer vijftig procent van de activiteiten van KITH richt zich op standaardisatie en coördinatie, de andere vijftig procent wordt ingevuld door projecten voor zorg- en welzijnsinstellingen.
De nationale strategie voor zorg-ICT heeft een groot aantal aandachtsgebieden, waaronder een nationale berichtenservice voor het uitwisselen van medische informatie, diensten voor patiënten en mantelzorgers en aandacht voor onderwijs en innovatie. Voor 2010 zijn de speerpunten elektronisch voorschrijven door alle zorgverleners, en het doorontwikkelen van de bestaande EPD’s, met als doel dat zorgverleners bij de behandeling beschikken over alle relevante informatie over de patiënt.

Wereldgezondheidsorganisatie
Door de enorme uitgestrektheid van het land is Noorwegen een van de voorlopers op het gebied van telemedicine en zorg op afstand. Het Noorse Centrum voor Integrale zorg en Telemedicine (NST) in Tromsø‎ is een wereldwijd erkend expertisecentrum en sinds 2002 het samenwerkingscentrum voor Telemedicine van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Het centrum richt zich op een scala aan projecten op het gebied van zorg, gezondheid en welzijn van patiënten. Het gaat hierbij zowel om patiënten zelf als om eerstelijns- als om tweedelijnszorg, en om zorg voor ontwikkelingslanden, voor de scheepvaart en voor het afgelegen Noorse eiland Spitsbergen.
Enkele voorbeelden van projecten zijn:

• Een geïntegreerde en modulaire oplossing voor zorg en welzijn op afstand voor zelfstandig wonende ouderen met chronische aandoeningen, wonend in landelijke en geïsoleerde regio’s.
• Gepersonaliseerde zorgdiensten voor patiënten met chronische aandoeningen.
• Onderzoek naar de mogelijkheden om de zorg voor diabetespatiënten te verbeterd door gebruik van sensorinformatie en andere bronnen voor patiënten en zorgverleners.