Voor het digitaal uitwisselen van gegevens is standaardisatie nodig. Zowel standaardisatie van de techniek als van de inhoud van het bericht. Daarom heeft Nictiz de infrastructuur voor zorgcommunicatie ontworpen. Deze ICT-infrastructuur, inclusief de benodigde inhoudelijke specificaties en technische standaarden, heet AORTA. De inhoudelijke specificaties van AORTA zijn op te splitsen in:
• algemene specificaties over de infrastructuur
• behandelingsspecifieke specificaties voor de zorgtoepassingen
Gegevens worden niet centraal opgeslagen
Uitgangspunt van AORTA is dat gegevens niet centraal worden opgeslagen. Zorgverleners blijven met hun eigen specifieke informatiesystemen werken en wisselen via het schakelpunt van de infrastructuur medische gegevens met elkaar uit. Patiëntgegevens worden dus niet opgeslagen in een landelijke database. Het berichtenverkeer via het schakelpunt wordt anoniem gelogd. Alleen wie wanneer wat opvraagt, wordt gelogd. Medisch-inhoudelijke informatie wordt niet vastgelegd. De infrastructuur is beschreven in een reeks documenten die zorgaanbieders en ICT-leveranciers ondersteunen bij het realiseren van de digitale uitwisseling van patiëntgegevens.
Het schakelpunt
Het schakelpunt, het hart van de ICT-infrastructuur voor de zorg, regelt de uitwisseling van patiëntgevens tussen zorgverleners. Via het schakelpunt kan zij veilig en snel actuele informatie opvragen uit de computers van andere zorgverleners in heel het land. Dat gebeurt via een zoekmachine, een soort ’Google voor de zorg'. Het schakelpunt bewaart geen patiëntgegevens. Daarmee blijft de verantwoordelijkheid voor de gegevens bij de zorgverlener.
Geldige reden
Alleen zorgverleners met een geautoriseerd ‘elektronisch paspoort’ kunnen dossiers via het schakelpunt raadplegen. Zorgverleners moeten bij het aanvragen van gegevens ook het burgerservicenummer (BSN) van de patiënt meesturen. Sinds 1 januari worden alleen met uitdrukkelijke toestemming van de patiënt zijn medische gegevens uitgewisseld. Achteraf kan via de logging worden gecontroleerd of de inzage rechtmatig was. Zorgverleners moeten een geldige reden hebben om gegevens op te vragen bij een andere zorgverlener. Op het ongeoorloofd opvragen van patiëntgegevens staan zware sancties.
Goed beheerd zorgsysteem (GBZ)
Voor het aansluiten op het schakelpunt is een gekwalificeerd goed beheerd zorgsysteem (GBZ) verplicht. Onderdeel daarvan is een gekwalificeerd zorginformatiesysteem (XIS) en een zorgserviceprovider (ZSP) die de verbinding naar het schakelpunt verzorgt. Voordat kan worden aangesloten moet dus de gehele keten van GBZ, XIS en ZSP aan de gestelde kwalificaties voldoen. Zodat uitwisseling van patiëntgegevens veilig en betrouwbaar verloopt.
Zorgserviceprovider (ZSP)
Naast een veilig systeem, is een veilige verbinding tussen de informatiesystemen van de zorgaanbieders en het LSP belangrijk. Een zorgserviceprovider (ZSP) biedt een beveiligd datacommunicatienetwerk tussen een GBZ en het LSP. ICT-leveranciers die een datacommunicatienetwerk willen leveren voor deze verbinding moeten zich hiervoor kwalificeren.
Huisartswaarneemgegevens (HWg)
De zorgtoepassing huisartswaarneemgegevens ondersteunt de waarneming door huisartsen tijdens avond-, nacht- en weekenddiensten op huisartsenposten en tijdens de passantenwaarneming in de praktijk overdag. De toepassing omvat zowel de professionele samenvatting (PS) als het waarneembericht (WB). De PS ondersteunt de waarneming door inzage te geven in de relevante medische gegevens van de patiënt. Het WB is de terugrapportage van de waarneming aan de vaste huisarts.
Medicatieproces (Mg)
Het medicatieproces is het proces waarin bij een behandeling van een patiënt geneesmiddelen worden aangewend. Onderdelen hiervan zijn het voorschrijven, het bewaken op medicatieveiligheid, het verstrekken en het toedienen van geneesmiddelen. Bij de bewaking op medicatieveiligheid horen handelingen zoals het opvragen van medicatiegegevens en contra-indicaties (bijvoorbeeld allergieën).
Dossieroverdracht in de jeugdgezondheidszorg
Nictiz faciliteert de digitale dossieroverdracht tussen organisaties in de jeugdgezondheidszorg. De documentatie voor jeugdgezondheidszorg beschrijft hoe ICT-leveranciers in de jeugdgezondheidszorg informatiesystemen geschikt maken voor overdracht van dossiers.
Organisaties in de jeugdgezondheidszorg gebruiken het Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg (DD JGZ). Alle kinderen van 0 tot 19 jaar krijgen een digitaal dossier dat hun papieren dossier vervangt. De arts, verpleegkundige en assistent vermelden bevindingen die nodig zijn om de gezondheid en ontwikkeling van het kind te volgen. Als de zorg voor een kind overgaat naar een andere JGZ-organisatie, wordt het dossier overgedragen.
'Kwaliteit en betrouwbaarheid van informatie begint bij de bron'
Wilt u meer weten?
manager standaarden en kwaliteit