Blog

Dubbelzinnig, u of ik?

14/09/2018
Heeft u er weleens bij stilgestaan dat de betekenis van door u gebruikte begrippen niet voor uw collegae hetzelfde is? In het dagelijks leven moeten we vaak lachen om spraakverwarring maar in de zorg kan spraak- of begripsverwarring tot ernstige situaties leiden. Een HALS-dilemma, en dat deel ik graag met u.

 

 

Deze blog is geschreven door Lidwien Boons, huisarts in opleiding. Lidwien heeft vorig jaar enkele maanden bij Nictiz gewerkt aan de vertaling en de validatie van Snomed en levert nu nog steeds haar bijdrage hieraan. 

Daar zit ik dan achter mijn bureau bij Nictiz, het expertisecentrum e-health. Als huisarts-in-spe besef ik mij dat het belangrijk is dat wij op de hoogte zijn van de mogelijkheden binnen de zorg. Binnen de toenemende complexiteit van de zorg streven wij naar perfectie zonder de basis van de geneeskunst uit het oog te verliezen. Dat wil zeggen: goede zorg voor de patiënt, niet te veel tijd kwijt zijn aan (nodeloos) administratief werk en handige tools om gedegen onderzoek mogelijk te maken. Zo blijft de zorg zich alsmaar verbeteren. Wie weet werken u en ik over een paar jaar samen in een team met digitale beslissingsondersteuning voor optimale zorg op maat voor de individuele patiënt.

Voordat het zo ver is, moeten we ons realiseren wat onze valkuilen zijn. Want als u en ik niet op één lijn zitten dan kunnen verschillen in interpretaties van een begrip of term leiden tot ernstige fouten. Aan de hand van een voorbeeld illustreer ik graag hoe iedereen onbewust een begrip anders leest of interpreteert. Dit kan tot spraakverwarringen leiden. Immers, iedereen is van zijn eigen definitie overtuigd. Mocht u twijfelen aan dit laatste; legt u dan onderstaande vragen ook eens voor aan uw partner. Wie weet krijgt u een verrassend antwoord.

Ook ik nam de proef op de som en stelde aan patiënten en zorgverleners de volgende vragen: Waar stopt volgens u de hals en begint de nek? Zijn het synoniemen of gaat het om een ander lichaamsdeel? Met welk(e) antwoord(en) bent u het eens?

 

 

Legenda: 

A. De nek wordt aan de bovenzijde begrensd door de kaakrand, loopt door naar achteren naar de bovenste wervels en de wervelkolom. De onderzijde van de nek wordt vanaf de zevende nekwervel begrensd en loopt via de sleutelbeenderen door naar voren.

B. De hals wordt aan de bovenzijde begrensd door de kaakrand, loopt door naar achteren naar de bovenste wervels van de wervelkolom. De onderzijde van de hals wordt vanaf de zevende nekwervel begrensd en loopt via de sleutelbeenderen door naar voren.

C. De hals en de nek worden door een verticale lijn ter hoogte van de oorlel van elkaar gescheiden. Hierbij bevindt de hals zich aan de voorzijde en de nek zich aan de achterzijde.

D. De achterzijde van de hals is de nek.

E. De voorzijde van de nek is de hals.

F. Er is geen verschil tussen nek en hals

Een taal is dynamisch en de dokter eigenwijs’

De meeste mensen waren in hun antwoorden zeer overtuigd, maar tot onze verbazing liepen de gegeven antwoorden enorm uiteen. In sommige situaties geeft ook de context van een begrip geen uitsluitsel met betrekking tot ambiguïteit(dubbelzinnigheid). Dit voorbeeld over de nek/hals is niet uniek. Er zijn talloze voorbeelden te noemen waarbij zorgverleners onbewust niet eenduidig zijn en begripsverwarring op de loer ligt. En juist dat onbewust baart mij zorgen.

Droomt u met mij mee: stelt u zich nu eens de ideale wereld voor waarin de zorgprofessional de medische informatie van zijn/haar patiënten zo in de computer vastlegt zodat collega’s het op dezelfde manier interpreteren. Hoe kunnen we dit mogelijk maken? De essentie is; juiste terminologie en communicatie over die terminologie. Vervolgens kunnen artsen in hun eigen jargon diagnoses en behandelingen blijven invoeren en de terminologie doet de rest. Door de koppeling van de ingevoerde begrippen aan een onderliggend terminologiestelsel ontstaat een cluster van synoniemen en relaties die dit begrip eenduidig definiëren. Elke term heeft een unieke code zodat ook computers het kunnen begrijpen. En uit de term kunnen andere registraties worden afgeleid. Op deze manier ontstaat er de mogelijkheid om snel door de administratie heen te werken, waarbij de eenmalig vastgelegde informatie meervoudig kan worden gebruikt. Zowel voor de directe patiëntenzorg als voor het onderzoek of de beslissingsondersteuning in de praktijk. Het resultaat is meer tijd voor de patiënt en minder begripsverwarring of dubbelzinnigheden tussen zorgverleners. Betere gezondheid door betere informatie.

Heb ik mij teveel op mijn hals gehaald?’

Als dokter weet je dat er te weinig tijd is om stil te staan bij de eindeloze mogelijkheden om een klacht vast te leggen. Ruis, onnauwkeurigheid en halsstarrigheid liggen op de loer. Misschien haal ik mij teveel op de hals wanneer ik voor dit dilemma één sluitend antwoord zoek. Echter, voor bewustwording en consensus is communicatie noodzakelijk. Zodoende doe ik graag een oproep aan u: keer de digitale administratie niet de rug toe en kijk het niet met de nek aan! Of zoals een patiënt (7 jaar) mij ooit zei: “nee, dokter het eten is niet te heet, het is te pittig” – en zo is het.