blog photo
Door:  Johan Krijgsman
15-02-2013
0

​​Vanaf de jaren zeventig maakte Kim Kasali de beroemde tekeningetjes van een verliefd stelletje, onder de titel ‘Liefde is...’. Elke tekening gaf een ander voorbeeld. Iets soortgelijks zou je kunnen doen met eHealth. Want eHealth is... ja, van alles eigenlijk. Via internet een afspraak maken met je dokter. Je veiliger voelen omdat je arts dagelijks naar je bloeddrukwaarden kan kijken. Of een robot die aan je vraagt of je niet eens wat moet eten.

Maar dat eHealth zoveel verschillende toepassingen kent, maakt het ook lastig om er grip op te krijgen. Wat valt er nu precies wel en niet onder? Het is daarom handig om een geaccepteerde definitie te hebben. En een bruikbare methode om al die verschillende toepassingen te ordenen. Dat helpt bij discussies over eHealth, omdat je elkaar dan beter begrijpt. Het helpt ook bij afbakening van onderzoek of projecten.

Definitie

Over de definitie van eHealth bestaat inmiddels steeds meer overeenstemming. Vorig jaar brachten KNMG, NPCF en Zorgverzekeraars Nederland de Nationale Implementatie Agenda (NIA) eHealth uit. Ze bouwen voort op een definitie van de RVZ uit 2002 en omschrijven eHealth als: “het gebruik van ICT om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren”.

Juist bij zo’n brede definitie, is een bruikbare indeling handig. Bij het maken van een indeling kun je verschillende criteria of dimensies gebruiken. Bij eHealth-toepassingen liggen drie dimensies met name voor de hand: 1) het type zorgproces dat door de toepassing wordt ondersteund, 2) de gebruikers die er bij betrokken zijn en 3) de gebruikte technologie.

Waar

De plaats in het zorgproces waarin eHealth wordt ingebed, is bepalend voor de plek waar de mogelijke voordelen van eHealth zich kunnen voordoen. De RVZ onderscheidt daarbij drie clusters. Het eerste cluster is ‘e-public health’. Daaronder valt voorlichting en preventie. Het tweede cluster is het primaire zorgproces (diagnose, therapie en care). Het laatste cluster is zorgondersteuning. Voorbeelden van eHealth in deze categorie zijn e-afspraak en elektronische uitwisseling van medische gegevens.

Wie

De tweede dimensie waarlangs we eHealth-toepassingen kunnen indelen, is die van de gebruiker. Belangrijk daarbij is de vraag of de eHealth-toepassing gericht is op zorgverleners, zorggebruikers of juist op de communicatie tussen die twee. Een voorbeeld voor zorgverleners is beslissingsondersteuning bij diagnostiek. Toepassingen voor zorggebruikers zijn bijvoorbeeld zelfhulpprogramma’s of lotgenotencontact. Veel eHealth-oplossingen richten zich op communicatie tussen zorgvrager en zorgverlener, bijvoorbeeld e-afspraak of e-consult.

Hoe

De derde dimensie is technologie. Veel mensen denken bij eHealth aan websites of mobiele apps, maar andere categoriën zijn o.a. robotica, medische sensoren, videocommunicatie of serious games. In de keuze van je dimensies zijn, afhankelijk van je doelstelling, ook variaties mogelijk. Zo maakt Saskia Timmer in haar boek “eHealth in de praktijk” een vergelijkbare indeling van eHealth-interventies gericht op de patiënt in het primaire zorgproces. Daarbij gebruikt zij als dimensies functie en techniek. Welke dimensies je ook kiest, er ontstaat een gestructureerd overzicht van eHealth-toepassingen, waarin de vele verschillende vormen van eHealth een plaats krijgen. Maar wie wil, kan natuurlijk nog steeds een serie cartoons beginnen onder de titel “eHealth is...”.

Zie voor meer informatie ook de Nictiz-whitepaper “Ordening in de wereld van eHealth”.


Deze blog is 15 februari 2013 ook gepubliceerd op DigitaleZorggids.nl.


reacties