blog photo
Door:  Johan Krijgsman
06-03-2013
0

​Een beeldbelverbinding met het WMO-loket van je gemeente. Daar hebben ouderen behoefte aan!  Het is eigenlijk gek, dat zoiets belangrijks voor nog  zo weinig ouderen goed is geregeld! Toch?  Of misschien toch niet?

Dat ouderen langer zelfstandig thuis blijven wonen en actief blijven deelnemen aan de maatschappij is een belangrijke doelstelling van het overheidsbeleid. Daarom ontwikkelen allerlei organisaties steeds meer online diensten op de grens van welzijn en zorg.  Het kan gaan om:

  • gemaksdiensten (bv. de lokale kerkdienst bekijken op internet of online bestellingen doen bij een buurtwinkel),
  • welzijnsdiensten (bv. bevorderen van sociale contacten tussen ouderen onderling via inzet van sociale media),
  • diensten op het gebied van veiligheid en bewaking (bv. een draagbare alarmzender),
  • ofzorgdiensten (bv. medicatiebegeleiding via een dispenser of beeldbellen met de wijkverpleging).

‘Technology push’?

Deze nieuwe ICT-diensten worden weliswaar met de beste bedoelingen ontwikkeld, maar of daarmee ook aan wensen van de doelgroep voldaan wordt, is niet altijd vooraf duidelijk. Zorgaanbieders en ICT-leveranciers worden wel eens beschuldigd van ‘technology push’, mensen techniek opdringen.

Behoeften

Er is een groeiend besef, dat er behoefte is aan mensgerichte innovatie, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken naar de behoeften van mensen. En niet enkel wordt gedacht vanuit het beschikbare technische aanbod. Gelukkig zijn er steeds meer voorbeelden van organisaties die in hun projecten proberen langs nieuwe wegen diensten voor ouderen te ontwikkelen. Zij doen hun best om de val van ‘technology push’ te vermijden.

Gebruiker centraal

Dat eist inzet van een andere werkwijze bij de ontwikkeling van innovaties. Je moet een aanpak ontwikkelen voor onderzoek en ontwikkeling waarbij de gebruiker centraal staat en grote invloed heeft op het eindresultaat. Voor veel zorgorganisaties is dat een omslag in het denken. Soms is men zo gewend om nieuwe diensten te ontwikkelen zonder de cliënt, dat men voor de cliënt is gaan denken.

Samen met de doelgroep

Een werkwijze waarbij je de beoogde gebruikers vanaf het begin af aan betrekt bij de ontwikkeling van een nieuwe dienst noemen we co-creatie. Dat vergt ook de inzet van nieuwe methoden om de wensen en behoeften van mensen helder te krijgen. Co-creatie is namelijk niet hetzelfde als het uitvoeren van enkele interviews met leden van de doelgroep aan het begin van een project, waarna men weer kan overgaan tot de orde van de dag. Je moet eigenlijk op verschillende punten in het ontwikkeltraject de doelgroep heel actief bij het proces betrekken.

Interactief

Daarbij kun je bijvoorbeeld lenen van technieken uit de  ontwerpwereld, onder de verzamelnaam ‘Service Design’. Deze technieken wordt steeds vaker toegepast in allerlei werkvelden, ook in de zorg. Onderdeel hiervan zijn allerlei interactieve workshopvormen, waarbij mensen worden gestimuleerd om op een creatieve manier uiting te geven aan wat hen bezighoudt, of waarbij alle praktische aspecten van een nieuwe dienst worden uitgedacht.

Mensgerichte innovatie

Co-creatie kost tijd en kan leiden tot verrassingen in een project. Maar wie er mee aan de slag gaat, zal minder vaak teleurstellingen ervaren bij de introductie van nieuwe diensten.  Als je meer wilt weten over dit onderwerp, lees dan de whitepaper “Co-creatie en mensgerichte innovatie in de ouderenzorg”.

Deze blog is 6 maart 2013 ook gepubliceerd op DigitaleZorggids.nl.



reacties