SNOMED CT

Vertalen SNOMED

Eenduidigheid bij het uitwisselen van medische gegevens wordt steeds belangrijker. Een belangrijke randvoorwaarde hiervoor is Eenheid van Taal (EvT). De zorginformatiesystemen spreken dezelfde (technische) taal zodat zorgverleners en zorggebruikers allemaal dezelfde betekenis geven aan de informatie die ze sturen of ontvangen. Een middel om Eenheid van Taal te realiseren is het internationale terminologiestelsel SNOMED. Dit oorspronkelijk Engels terminologiestelsel bevat een groot aantal Engelse termen. De termen die voor de Nederlandse zorg relevant zijn, moeten worden vertaald. Dit gebeurt in het Nictiz-programma ‘Vertalen SNOMED’. Inmiddels zijn 110.000 termen vertaald.

Hoe ziet het programma ‘Vertalen SNOMED’ eruit?

  1. Het vertalen van de medische termen naar het Nederlands;
  2. Het mappen van de medische termen naar andere standaarden;
  3. Het toevoegen van patiëntvriendelijke termen aan SNOMED.

1. Vertalen SNOMED-termen

Het eerste onderdeel van het programma is het vertalen van de 250.000 medische termen uit SNOMED die voor Nederland relevant zijn.

De vertaling wordt uitgevoerd door een medisch vertaalbureau. Vervolgens worden de termen beoordeeld door medisch terminologen en – indien nodig – een medisch taalkundige.

Artsen in het medisch validatieteam beoordelen of de juiste termen in de juiste context zijn vertaald, zowel inhoudelijk als herkenbaar voor een Nederlandse zorgverlener. In sommige gevallen zijn termen zo vakspecifiek, dat zij niet met zekerheid kunnen zeggen of de vertaling correct is. Deze termen worden dan voorgelegd aan specialisten uit de expertpool. Pas wanneer de termen door zorgverleners zijn gevalideerd, worden ze opgenomen in het Nederlandse SNOMED-woordenboek. Inmiddels bevat dit woordenboek 110.000 termen, voornamelijk diagnoses, verrichtingen, anatomie en allergenen.

Waarom SNOMED vertalen?

In Nederland wordt de zorg veelal in het Nederlands geleverd. De Engelstalige termen in SNOMED zijn niet duidelijk genoeg voor zorgverleners wanneer zij hier op regelmatige basis gebruik van maken. Om ervoor te zorgen dat zorgverleners in de eigen vaktaal kunnen blijven werken en dat het werk door computers wordt begrepen, wordt SNOMED naar het Nederlands vertaald.

Naast het vertalen van de medische termen is het programma ‘Vertalen SNOMED’ in 2019 uitgebreid met twee onderdelen: het mappen van SNOMED naar andere standaarden en het toevoegen van patiëntvriendelijke termen aan SNOMED.

2. SNOMED mappen naar andere standaarden

In het tweede onderdeel van het programma ‘Vertalen SNOMED’ worden mappings gemaakt naar andere standaarden, zoals naar ISO 9999, NHG-standaarden en GGZ-standaarden. Met deze mappings is het straks mogelijk om gegevens van het ene zorgdomein gemakkelijk en snel over te zetten naar een ander zorgdomein.

3. Patiëntvriendelijke termen aan SNOMED

In het programma ‘Vertalen SNOMED’ wordt samen met andere organisaties gewerkt aan het koppelen van patiëntvriendelijke termen uit de Thesaurus Zorg & Welzijn aan SNOMED. Deze toevoeging maakt het mogelijk dat er direct een patiëntvriendelijke variant van een medische term in de SNOMED-browser getoond wordt.

Om meer inzicht te krijgen in de partijen die zich ook bezighouden met patiëntvriendelijke termen in Nederland, is er op 26 juni een eerste bijeenkomst rondom dit thema georganiseerd. De bijeenkomst leverde drie actiepunten op die in samenwerking worden uitgevoerd. Zo wordt er gezamenlijk nagedacht over wat  ‘patiëntvriendelijke termen’ inhouden; waar liggen de grenzen. Ook worden 10 termen getest op de mate van patiëntvriendelijkheid. Om de missie van Eenheid van Taal voor zorgverleners én patiënten breed gedragen te krijgen, roepen we ook andere organisaties die zich hiervoor sterk voor maken om zich  aan te melden.

Neem deel aan het medisch validatieteam en/of expertpool

Ter ondersteuning van het medisch validatieteam zoeken wij medisch specialisten die zitting willen nemen in de expertpool. De expertpool wordt ingezet voor de beoordeling van vakspecifieke termen en het beantwoorden van verdiepingsvragen.

Heeft u als specialist interesse om mee te werken aan de vertaling van SNOMED, neem dan contact op via vertalen@snomed.nl. Voor uitvoering van de werkzaamheden is een vergoeding beschikbaar.