Cross Enterprise Document Sharing
XDS
Interoperabiliteitsmodel
IT-infrastructuur Applicatie
Type standaard Netwerken
Zorgdomein Alle
Professionals Iedereen
Implementatiestatus In gebruik
Adoptiegraad (Op heel veel plekken geadopteerd)
Korte beschrijving Delen en ontvangen van medische beelden en documenten tussen alle zorginstellingen.
Beheerder (NL) IHE-NL
Beheerder (INT) IHE
Licentie nodig Nee
Eerste jaar van uitgave 2003
Wikipedia NL/EN XDS Wikipedia

​​​​​​​​​​​XDS staat voor Cross-enterprise Document Sharing. XDS is een van de technische profielen van IHE. Het IHE-XDS profiel bestaat sinds 2003 en heeft als doel om medische documenten en beelden tussen zorginstellingen te delen op een gestandaardiseerde infrastructuur. Meerdere leveranciers kunnen op basis van de in het XDS profiel XDS infrastructuren bouwen, die ook per definitie informatie kunnen uitwisselen met XDS infrastructuren van andere leveranciers.

Een XDS infrastructuur kan worden gezien als een generieke oplossing om documenten en beelden uit te wisselen. Het IHE-XDS profiel kan veel bestandsformaten uitwisselen zoals PDF, Word, JPG, HL7-CDA en DICOM. Momenteel wordt XDS vooral gebruikt voor digitale beelduitwisseling, maar in principe kan elk type bestand worden uitgewisseld (bijvoorbeeld ontslagbrieven, lab uitslagen, verslagen en beelden van aanvullende onderzoeken, beeldvormende onderzoeken, et cetera). 

Samenwerkende instellingen die afspraken maken over de uitwisseling van medische gegevens via een XDS-netwerk worden ook wel Affinity Domain genoemd. Het XDS profiel beschrijft vooral de technische afspraken die nodig zijn voor de XDS software, maar daarnaast moeten ook op andere interoperabiliteitsniveaus afspraken worden gemaakt. Deze afspraken zijn op verzoek van het Regioplatform (platform van samenwerkende Regionale Samenwerkings Organisaties) in 2015 vastgelegd in de ‘Handreiking Interoperabiliteit tussen XDS Affinity Domains’. Dit document biedt ook veel achtergrondinformatie over het XDS profiel.

Werking van XDS 

Een XDS infrastructuur geeft in principe toegang tot alle bestanden die in de zorginstellingen zijn vastgelegd. Het bestaat in principe uit vier samenwerkende systeemdelen (zie de figuur hieronder):



De werking van XDS kan als volgt kort worden beschreven. 


Documenten opslaan: een Document Source (bijvoorbeeld een applicatie op een afdeling waar aanvullend onderzoek wordt verricht) stuurt een zojuist gegenereerd document (beeld, verslag etc.), samen met de daarbij behorende metadata, naar een Document Repository (opslagomgeving voor beelden en/of documenten). 

De Document Repository slaat het bestand op, en stuurt vervolgens de metadata (aangevuld met de eigen metadata over hoe het bestand weer kan worden opgehaald) naar de Document Registry. De Document Registry bestaat uit een centrale index waarin deze metadata worden opgeslagen.

Documenten opvragen: de Document Consumer vraagt aan de Document Registry welke bestanden er van een bepaalde patiënt beschikbaar zijn. De Document Registry stuurt een lijst terug met de beschikbare documenten (van alle aangesloten locaties).

De eindgebruiker selecteert een van de bestanden uit de lijst, waarna de Document Consumer het gekozen document opvraagt aan de Document Repository  en deze vervolgens toont aan de eindgebruiker.

Enkele opmerkingen: 

De verschillende systeemdelen in een XDS infrastructuur kunnen afkomstig zijn van verschillende leveranciers. Samenwerking tussen de verschillende systeemdelen is gegarandeerd doordat de interacties tussen de systeemdelen zijn gestandaardiseerd.

In een XDS infrastructuur is er altijd maar één Document Registry. Alle andere systeemdelen kunnen in meervoud voorkomen. Opslag kan dus bijvoorbeeld op meerdere locaties en servers plaatsvinden, dit maakt het systeem ook zo flexibel. Document Consumers kunnen in verschillende systemen worden geïnstalleerd (zoals ZIS, HIS, PGD).

XDS is content-agnostic, dat wil zeggen dat er in principe elk type document mee kan worden opgeslagen, onafhankelijk van het functionele of technische type, het bestandsformaat, de inhoud van het document, of het doel. Bij de implementatie van het XDS profiel zijn twee IHE profielen die verplicht moeten worden geïmplementeerd: ATNA (Audit Trail and Node Authentication) en CT (Consistent Time).

ATNA is een profiel waarmee alle activiteiten op de XDS infrastructuur worden gelogd (welke persoon uit welke instelling heeft welke gegevens wanneer gezocht en/of ingezien).

CT is een synchronisatieprotocol waarmee verschillende systemen dezelfde tijd hanteren. Voor het uitwisselen van informatie tussen verschillende XDS Affinity Domains is het profiel Cross-community Access (XCA) gedefinieerd. ​


XDS-i – uitwisselen van beelden

Hoewel XDS in principe voor alle soorten bestanden geschikt is, is er voor de uitwisseling van beelden een uitbreiding op XDS gedefinieerd, XDS-i (XDS for Imaging). Hierbij wordt rekening gehouden met specifieke eigenschappen van de DICOM standaard. 




Deze pagina is het laatst bijgewerkt op: 04-07-2016