Publieksjaarverslag 2024
Over Nictiz
Nictiz is de Nederlandse kennisorganisatie voor digitale informatievoorziening in de zorg. We dragen bij aan de visie op het gezondheidsinformatiestelsel en ontwikkelen de architectuur die dit stelsel ondersteunt. Als stelselbeheerder zorgen we voor samenhang en richting binnen het informatiestelsel, zodat zorgpartijen effectief kunnen samenwerken en de zorg toegankelijk en toekomstbestendig blijft.
Daarnaast adviseren we over digitale informatievoorziening en delen we onze kennis over de digitale veranderingen in het zorgproces. Hierbij hebben we niet alleen oog voor nationale veranderingen, maar ook voor de internationale ontwikkelingen en context, en de technologische vernieuwing. We verkennen en stimuleren de toepassing van nieuwe technieken, zoals kunstmatige intelligentie, om gegevensuitwisseling efficiënter en gebruiksvriendelijker te maken.
Ook ontwikkelen en beheren we nationale standaarden die essentieel zijn voor een goed functionerende zorginfrastructuur en informatievoorziening. Door deze standaarden zorgen we ervoor dat technologie en systemen naadloos op elkaar aansluiten, waarmee we bijdragen aan betere zorg en een gezondere samenleving.
1. Voorwoord
2024 was voor Nictiz een jaar van verbinding en samenwerking. Verbinding tussen beleid en praktijk, tussen de wereld van de zorg en ICT, tussen nationaal en internationaal en tussen van wat nu al mogelijk is en wat in de toekomst wenselijk is. Samenwerking met partijen die allen bijdragen aan databeschikbaarheid en een stukje van de puzzel leggen. De Nationale Visie en Strategie op het gezondheidsinformatiestelsel is daarbij leidend. Nictiz draagt iedere dag bij aan het realiseren van die strategie door het bundelen en samenbrengen van kennis en kunde, het aanbrengen van samenhang, het beperken van overlap en het overbruggen van werelden.
Databeschikbaarheid is alleen mogelijk als iedereen zich conformeert aan dezelfde afspraken, standaarden en afsprakenstelsels. Dit is de basis, met eenheid van taal en techniek, de generieke functies, een landelijk dekkend netwerk en afspraken rond testen en valideren. Nictiz heeft met andere partijen in 2024 verder gewerkt aan het op orde brengen van deze basis, die ook vanuit de nieuwe Europese wetgeving van groot belang is voor het internationaal uitwisselen van data. De urgentie voor het verminderen van registratielast voor professionals, voor het realiseren van passende zorg voor mensen en voor het vergroten van het hergebruik van data voor beleid en onderzoek, is onverminderd hoog. Digitalisering van gezondheidsinformatie is ook een belangrijke basis voor het effectief introduceren van AI in de zorg.
Digitalisering is geen technisch feestje: het vergt gedragsverandering voor alle mensen die in en voor de zorg werken en die van de zorg gebruik maken. Digitalisering voegt waarde toe in het zorgproces. Het zorgproces is dan ook leidend in databeschikbaarheid. Welke informatie is nodig, voor wie, op welk moment en in welke vorm is die bruikbaar? Dat zijn de vragen die we moeten beantwoorden. Dit doet Nictiz meer en meer door in co-creatie te werken aan oplossingen. In 2024 zijn we gestart met Designathons, ontwerp-bijeenkomsten waar alle betrokken partijen aan ‘tafel’ zitten met als gezamenlijk doel: het inzichtelijk maken van de functionele eisen van het zorgproces, de mogelijkheden van ICT en de haalbaarheid op korte en lange termijn. Ook geven we steeds meer ‘digifit-’presentaties aan bestuurders en beleidsmakers en werken we aan de toegankelijkheid van onze Nictiz Academie voor professionals en collega’s van samenwerkingspartners.
Als stelselbeheerder heeft Nictiz de Nationale bibliotheek live gebracht, de concept-Stelselcriteria ontwikkeld en het zib-architectuuradvies aan stelselhouder VWS aangeboden. Ook gaven we uitvoering aan de implementatieondersteuning in het kader van het FHIR-advies en het Snomed Implementatieadvies. Stelselbeheer is breder dan het stelsel van standaarden; we adviseerden het Ministerie van VWS over infrastructuur en het landelijk dekkend netwerk, generieke voorzieningen en de routekaart EHDS en Wegiz. En werkten we aan de stelselmonitor die in 2025 live is gegaan.
Realisatie van de Nationale Visie en Strategie-doelstellingen vergt meer samenwerking tussen partijen. Nictiz heeft in 2024 de samenwerking met VZVZ geïntensiveerd met als doel kennis en kunde te bundelen en overlap te voorkomen.
We werken samen op de onderwerpen, zoals het Nationaal Test- en Validatiecentrum, strategisch leveranciersmanagement en het Landelijke Vertrouwensstelsel. Daarnaast zijn we actief in gesprek met onze meest relevante samenwerkingspartijen zoals het Zorginstituut Nederland, de Nederlandse Zorgautoriteit, het CIBG, de Stichting MedMij, het IKNL en Health-RI om concrete afspraken te maken over raakvlakken en rolinvulling. Wat kan ieder doen vanuit diens rol om bij te dragen aan databeschikbaarheid en de Nationale Visie en Strategie?
In oktober hebben we de eerste (jaarlijkse) Nictiz Connecting Worlds conferentie georganiseerd. In dit drukbezochte en goed gewaardeerde evenement stond samenwerken centraal en hoe we bruggen kunnen slaan tussen partijen tussen sectoren en tussen beleid en praktijk.
Onze organisatie ontwikkelt zich steeds verder als professionele kennisorganisatie. Interne samenwerking en kennisdeling is vanzelfsprekend geworden. Ook was er aandacht voor de organisatiecultuur. Nictiz streeft naar een veilig en lerend klimaat voor de medewerkers, met aandacht voor diversiteit, in de meest brede zin.
Ik kijk met trots terug op het afgelopen jaar, waarin we met de inzet van onze medewerkers en samen met onze gewaardeerde samenwerkingspartijen weer belangrijke stappen hebben gezet naar een toekomstbestendig gezondheidsinformatiestel als basis voor goede zorg.
Leonique Niessen
Directeur-bestuurder Nictiz
Raad van toezicht
De realisatie van de Nationale Visie en Strategie voor digitalisering en informatievoorziening in de zorg is van vitaal belang voor de kwaliteit en betaalbaarheid van de gezondheidszorg. Databeschikbaarheid is ook belangrijk om de toegevoegde waarde van AI in de zorg te ontsluiten. Door het versnipperde landschap en de vele systemen en oplossingen heeft Nederland behoefte aan een partij die met kennis van zaken, partijen en systemen verbindt. Een partij die bijdraagt aan oplossingen en het Ministerie van VWS adviseert over de richting en de inrichting van een duurzaam gezondheidsinformatiestelsel. Nictiz is een belangrijke pijler voor de nog op te richten Autoriteit Digitale Gezondheid.
De Raad van Toezicht kijkt met voldoening terug op 2024. Een jaar waarin Nictiz zich steeds meer liet zien als mede-architect van het gezondheidsinformatiestelsel. Nictiz levert met al haar kennis, kunde en netwerk een continue bijdrage aan het realiseren van de Nationale Visie en Strategie en aan het beschikbaar krijgen van data ten behoeve van patiënten en de inwoners van Nederland. De Raad van Toezicht kijkt met vertrouwen naar de toekomst en de positionering van Nictiz binnen het gezondheidsinformatiestelsel.
De Raad van Toezicht bestond in 2024 uit:
Jan van den Berg (voorzitter)
(vanaf 1-9-2024)
Voorzitter Raad van Toezicht Achmea en muTomorrows en adviseur van het Ministerie van Volksgezondheid van Singapore
Maarten Klomp
Huisarts np, bestuurder en toezichthouder in de zorg
Marlies van Elst
Toezichthouder bij diverse organisaties, voormalig COO ING Polen en ING België
Jurgen Sernee
Lid Raad van Bestuur Noordwest Ziekenhuisgroep
Annelies Versteegden (vanaf 1-9-2024)
Bestuurder Koninklijke Visio
Mirjam van Velthuizen-Lormans (tot 1-9-2024)
Lid Raad van Bestuur ProRail
2. Samenwerking
EHDS in beweging: wat 2024 bracht en wat 2025 brengt
De European Health Data Space (EHDS) verordening is een ambitieuze stap naar een beter verbonden gezondheidszorgsysteem binnen Europa. In 2024 zijn belangrijke stappen gezet om de implementatie van EHDS dichterbij te brengen. Nictiz speelde hierin een belangrijke rol door expertise te leveren en standaarden te ontwikkelen die aansluiten bij de Europese richtlijnen. We blikken terug op de belangrijkste ontwikkelingen in 2024 en kijken vooruit naar 2025.
Toestemming van de patiënt (NCPEH)
Betrouwbare en functionele toegang tot digitale zorg komt dichterbij
Betrouwbare toegang tot digitale zorg past bij zorg van vandaag en morgen. Uiteindelijk willen Nederland en Europa dat iedere patiënt en iedere zorgprofessional betrouwbare digitale zorgpaden kunnen bewandelen. Op de weg daarnaartoe heeft het programma Digitale toegang in 2024 veel werk verzet. Een voorbeeld daarvan is een verkenning naar hoe een Europese ID-wallet is in te zetten voor toegang tot gezondheidsinformatie. Zo komt betrouwbare toegang tot digitale zorgpaden steeds dichterbij.
Op weg naar een actueel en compleet elektronisch medicatieoverzicht
In de Kickstart Medicatieoverdracht beproeft een klein aantal zorgaanbieders en softwareleveranciers de implementatie van informatiestandaard Medicatieproces 9. Eind 2025 gaan de Kickstart-deelnemers live met de aangepaste software en de bijbehorende ketenafspraken: op weg naar het beschikbaar krijgen van actuele en complete medicatiegegevens.
Evenementen
Connecting World event
Zorg & ICT beurs
Stelselbeheer Werkconferentie
Co-creatie
Nictiz zet sterk in op co-creatie, omdat we geloven dat digitale zorg alleen werkt als we die samen ontwerpen: met zorgverleners, patiënten én softwareleveranciers. In 2024 deden we dat onder andere via Living Labs en Designathons, waar gebruikers en leveranciers samen oplossingen ontwikkelden die écht aansluiten op de praktijk.
-
Leonique Niessen in Zorgvisie -
Zorgtaalprijs - Artikel over digitale toegang
3. Databeschikbaarheid
SNOMED: Eenheid van Taal voor betere databeschikbaarheid
In 2024 heeft Nictiz samen met verschillende zorgsectoren belangrijke stappen gezet in de implementatie van SNOMED, de internationale medische terminologiestandaard. SNOMED maakt het mogelijk om gezondheidsgegevens eenduidig vast te leggen, waardoor gegevensuitwisseling tussen zorgverleners en systemen soepeler verloopt. Dit draagt bij aan betere databeschikbaarheid en hogere zorgkwaliteit.
AI-systemen voor vermindering registratielast in de zorg
Er bestaan pilotprojecten binnen zorgaanbieders in Nederland om AI-systemen te gebruiken voor een gemakkelijkere en efficiëntere gegevensregistratie. Ook de minister van VWS zet in op AI-systemen om administratieve lasten te verminderen. We zien dat veel zorgaanbieders nieuwsgierig zijn naar hoe ze deze systemen het beste kunnen gebruiken. Maar we zien ook dat veel pilots geïsoleerd staan en dat mogelijke oplossingen verloren gaan omdat de betrokkenen onvoldoende van elkaar leren. Nictiz wil de huidige situatie in kaart brengen en de ontwikkelingen versnellen.
Data-API’s verbeteren databeschikbaarheid
In 2024 publiceerden de leveranciers Open Health Hub en ChipSoft Nederland hun API’s op www.zorgapis.nl. Dit platform brengt zorgorganisaties en ontwikkelaars samen om de digitale uitwisseling van gezondheidsgegevens te verbeteren. Beide organisaties helpen ons richting gestandaardiseerde oplossingen die de kwaliteit van zorg verhogen. Ook andere leveranciers kunnen hun organisatie- en API-informatie publiceren via onze API. Zo komen hun oplossingen ook voor anderen beschikbaar.
Samen werken aan betere databeschikbaarheid in borstkankerzorg
Bij borstkanker krijg je vaak zorg van veel verschillende zorgverleners, zowel in het ziekenhuis als daarbuiten. Dan is het belangrijk dat gezondheidsregelen goed vastliggen en soepel gedeeld kunnen worden. Toch worden patiëntgegevens nog vaak handmatig overgetypt of in vrije tekst vastgelegd. Dat kost tijd, vergroot de kans op fouten en maakt meervoudig gebruik van gegevens lastig.
Zibs 2.0: bouwstenen voor betere digitale zorg
In 2024 zette Nictiz belangrijke stappen voor het hergebruik van gezondheidsinformatie. Waarom? Omdat goede, digitale gegevens helpen om betere zorg te leveren. Zodat je als zorggebruiker niet steeds opnieuw je verhaal hoeft te doen. En zorgverleners snel en betrouwbaar de juiste informatie hebben. Om dat mogelijk te maken, werken we aan vernieuwde zorginformatiebouwstenen, kortweg zibs. Met de overgang naar zibs 2.0, ook wel de zib-transitie genoemd, laten we de bouwstenen nog beter aansluiten op internationale standaarden en maken we deze beter toepasbaar cross-sectoraal in de praktijk.
Podcast over Speelveldmodel en IKNL
Video lagenmodel
Video over betere databeschikbaarheid
4. Organisatie
Ondernemingsraad
De ondernemingsraad (OR) van Nictiz bestaat in 2024 uit zeven leden. De raad vertegenwoordigt de medewerkers en behartigt de medewerkersbelangen. Daarnaast helpt de OR bij het goed functioneren van de organisatie in haar doelstellingen.
Vertrouwenspersonen
Bij Nictiz vinden we het belangrijk dat iedereen zich welkom, veilig en prettig voelt op de werkvloer. We willen dat collega’s met plezier naar hun werk komen en dat respect, collegialiteit en acceptatie vanzelfsprekend zijn. Daarom zijn er interne en externe vertrouwenspersonen beschikbaar.
Equals 2024
Onze financiële kerncijfers
