Programma's

Medicatieoverdracht

Iedere Nederlander heeft recht op goede zorg. Wekelijks worden in Nederland meer dan 1.200 mensen in het ziekenhuis opgenomen door medicatie-incidenten. Bijna de helft is vermijdbaar: ruim 27.000 opnamen per jaar*. Dit aantal moet drastisch omlaag. Medicatieveiligheid kan sterk verbeteren door een goede digitale overdracht van medicatiegegevens door zorgverleners in de keten.

Medicatieoverdracht vaak nog handmatig

Informatie over medicatiegegevens, labwaarden, intoleranties en contra-indicaties is opgeslagen in systemen van verschillende zorgverleners zoals de huisarts, apotheker, specialist, tandarts of psychiater. Het niet beschikbaar hebben van deze gegevens brengt risico’s voor goede zorg met zich mee, vooral voor kwetsbare patiëntengroepen. Ook patiënten kunnen op dit moment geen compleet overzicht van hun medicatiegegevens digitaal inzien en beheren.

Om goede farmaceutische patiëntenzorg op basis van een compleet en actueel digitaal medicatieoverzicht mogelijk te maken, is de richtlijn ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’ uit 2008 herzien en als kwaliteitsstandaard ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’ door het Zorginstituut ingeschreven in het Register.

De twee grootste aanleidingen hiervoor waren: de cruciale stap naar digitale medicatieoverdracht maken en een betere aansluiting op de dagelijkse praktijk realiseren.

Richtlijn ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’

In de herziene richtlijn zijn de verantwoordelijkheden van arts, apotheker, verpleegkundigen en verzorgers (toedieners), en de patiënt aangescherpt en afgestemd op de praktijk. De basis set van medicatiegegevens die altijd op een medicatieoverzicht hoort te staan, is uitgewerkt. Verificatie van de beschikbare medicatiegegevens in een gesprek met de patiënt blijft essentieel. Nieuw is dat deze toets afhankelijk is van de professionele risico-inschatting door de voorschrijver of apotheker.

Naast voorgeschreven en verstrekte medicatie wordt voortaan ook de medicatieafspraak, toedieningsafspraak en het medicatiegebruik geregistreerd en is overdracht van medicatiegegevens naar verpleeg- en verzorgingshuizen, thuiszorgorganisaties, trombosediensten en tandartsen ook mogelijk. In de gehele keten dus. Essentieel is de uitwerking van de digitale uitwisseling van de medicatiegegevens tussen alle zorgverleners met toestemming van de patiënt.

Informatiestandaarden Medicatieoverdracht

Voor de uitwisseling van medicatiegegevens gebruiken zorgverleners de informatiestandaarden voor medicatieoverdracht: Medicatieproces, Lab2zorg en ICA. In tien stappen gaan we de komende jaren naar een actueel en compleet overzicht van medicatiegegevens voor zowel zorgverlener als patiënt.

Implementatieondersteuning

Er wordt een programma voorbereid om sectoren, leveranciers en regio’s bij de implementatie van de richtlijn en de bijbehorende informatiestandaarden te ondersteunen. Naar verwachting gaat dit programma in de tweede helft van 2020 van start.

De implementatie is complex omdat veel verschillende disciplines en soorten zorgorganisaties een rol spelen en afspraken op elkaar aan moeten laten sluiten. Door het maken van afspraken en het aanpassen van procedures wordt ketensamenwerking mogelijk. Alle ketenpartners, Patiëntenfederatie Nederland, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Zorgverzekeraars Nederland doen mee.

Betrokken sectoren

De volgende sectoren werken aan het mogelijk maken van medicatieoverdracht in de keten: patiënt en cliënt, geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en forensische zorg, gehandicaptenzorg, huisartsenzorg, medisch specialistische zorg, mondzorg, openbare farmacie, publieke gezondheid, trombosezorg en wijkverpleging en verpleeghuiszorg.

Meer informatie?

Neem voor meer informatie contact op met Nictiz: medicatieoverzicht@nictiz.nl

 

*Bron: Vervolgonderzoek Medicatieveiligheid, Erasmus MC, NIVEL, Radboud UMC en PHARMO, 2017