Programma's

Medicatieoverdracht

Iedere Nederlander heeft recht op goede zorg. Wekelijks worden in Nederland meer dan 1.200 mensen in het ziekenhuis opgenomen door medicatie-incidenten. Bijna de helft is vermijdbaar: ruim 27.000 opnamen per jaar[1]. Dit aantal moet drastisch omlaag. Medicatieveiligheid kan sterk verbeteren door een goede digitale overdracht van medicatiegegevens door zorgverleners in de keten.

Medicatieoverdracht vaak nog handmatig

Informatie over medicatiegegevens, lab-waarden, intoleranties en contra-indicaties is opgeslagen in systemen van verschillende zorgverleners zoals de huisarts, apotheker, specialist, tandarts of psychiater. Het niet beschikbaar hebben van deze gegevens brengt risico’s voor goede zorg met zich mee, vooral voor kwetsbare patiëntengroepen. Ook patiënten kunnen op dit moment geen compleet overzicht van hun medicatiegegevens digitaal inzien en beheren.

Om goede farmaceutische patiëntenzorg op basis van een compleet en actueel digitaal medicatieoverzicht mogelijk te maken, is de richtlijn ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’ uit 2008 herzien. De richtlijn staat sinds februari 2020 ingeschreven als kwaliteitsstandaard ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’ in het Register bij Zorginstituut Nederland.

Kwaliteitsstandaard ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’

In de richtlijn of kwaliteitsstandaard zijn de verantwoordelijkheden van arts, apotheker, verpleegkundigen en verzorgers (toedieners) en de patiënt aangescherpt en afgestemd op de praktijk. De basisset medicatiegegevens die altijd op een medicatieoverzicht hoort te staan, is uitgewerkt.
Verificatie van de beschikbare medicatiegegevens in een gesprek met de patiënt blijft essentieel. Nieuw is dat deze toets afhankelijk is van de professionele risico-inschatting door de voorschrijver of apotheker.

Behalve voorgeschreven en verstrekte medicatie wordt voortaan ook geregistreerd: medicatieafspraak, toedieningsafspraak en medicatiegebruik. Daarnaast is overdracht mogelijk van medicatiegegevens naar verpleeg- en verzorgingshuizen, thuiszorgorganisaties, trombosediensten én tandartsen.

Essentieel is de uitwerking van de digitale uitwisseling van medicatiegegevens tussen alle zorgverleners met toestemming van de patiënt.

Informatiestandaarden

Voor de uitwisseling van medicatiegegevens gebruiken zorgverleners de informatiestandaarden voor medicatieoverdracht: Medicatieproces, Lab2zorg en ICA[2]. In tien stappen gaan we de komende jaren naar een actueel en compleet overzicht van medicatiegegevens voor zowel zorgverlener als patiënt.

Implementatieondersteuning

Programma Medicatieoverdracht bereidt sectoren, leveranciers en regio’s voor en ondersteunt bij de implementatie van de richtlijn en de bijbehorende informatiestandaarden. Naar verwachting gaat dit programma in de tweede helft van 2020 van start.

De implementatie is complex omdat veel verschillende disciplines en soorten zorgorganisaties een rol spelen. Door het maken van afspraken en het aanpassen van procedures maken alle betrokkenen ketensamenwerking mogelijk. Behalve alle ketenpartners, doen mee Patiëntenfederatie Nederland, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Zorgverzekeraars Nederland.

Betrokken sectoren

De volgende sectoren werken mee aan het mogelijk maken van medicatieoverdracht in de keten: patiënt en cliënt, geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en forensische zorg, gehandicaptenzorg, huisartsenzorg, medisch specialistische zorg, mondzorg, openbare farmacie, publieke gezondheid, trombosezorg en wijkverpleging en verpleeghuiszorg.

Meer informatie?

Neem voor meer informatie contact op met Nictiz: medicatieoverdracht@nictiz.nl

 

[1] Bron: Vervolgonderzoek Medicatieveiligheid, Erasmus MC, NIVEL, Radboud UMC en PHARMO, 2017

[2] ICA: Interactie, contra-indicatie, allergie