CumuluZ: nieuwe schakel voor bruikbare zorgdata
Jos Hendrikx
“Ik ben informatiearchitect bij Nictiz, binnen het team Strategie en Advies. Mijn achtergrond ligt in de zorg en wetenschap: ik begon als fysiotherapeut, deed onderzoek in de biomedische wetenschappen en werkte daarna onder meer aan data en technologie in de zorg, bij Philips en bij Santeon, een samenwerkingsverband van zeven ziekenhuizen.
In mijn werk zie ik hoe belangrijk het is dat zorgdata goed en eenduidig worden vastgelegd. Alleen dan kun je die data gebruiken voor directe patiëntenzorg, én voor onderzoek, beleid en innovatie. Daar ligt mijn focus: het mogelijk maken van meervoudig gebruik van data.
Bij Nictiz werk ik aan de architectuur die daarvoor nodig is. Daarnaast ben ik betrokken bij CumuluZ, waar ik mij richt op de samenwerking met verschillende partijen. Mijn rode draad is steeds dezelfde: zorgen dat data uit de praktijk beter wordt benut om de zorg te verbeteren.”
Data die werkt in de zorgpraktijk
“CumuluZ richt zich op iets wat nog niet bestaat: een landelijk dekkend netwerk van infrastructuren voor het beschikbaar maken van data in het zorgproces. Dus niet alleen voor zorgverleners in hun eigen organisatie, maar ook voor zorgverleners die samenwerken in een netwerk en actuele gegevens nodig hebben.
Een landelijk dekkend netwerk maakt ook meervoudig datagebruik mogelijk voor secundaire toepassingen: data die in de zorg wordt vastgelegd, kan – met de juiste waarborgen – ook worden benut voor onderzoek, innovatie en beleid. Hiervoor werkt CumuluZ samen met partijen zoals Health-RI.”
Wat dat in de praktijk betekent, zie je in concrete toepassingen.
De verbindende laag tussen informatiesystemen
“CumuluZ helpt om zorgdata uit verschillende systemen te verbinden. Het richt zich op de data-integratielaag: een laag tussen de systemen waar data wordt gekoppeld voor partijen die data aan elkaar beschikbaar willen stellen.
In de praktijk is het nu zo dat zorginformatiesystemen, zoals EPD’s, gegevens op hun eigen manier opslaan. Daardoor passen deze gegevens niet automatisch in een ander systeem. Een data-integratielaag fungeert als een schakel- of koppelstuk: systemen worden hierop aangesloten, waarna data veilig beschikbaar kan worden gesteld aan ander systeem.
Daarnaast zorgt CumuluZ voor dataconformiteit. In gewone taal: het maakt gegevens begrijpelijk voor elkaar. Als verschillende systemen bijvoorbeeld het gegeven ‘geslacht’ anders coderen, vertaalt CumuluZ deze codes naar bestaande, internationaal afgesproken standaarden. Daardoor kan de vragende partij de data goed begrijpen en gebruiken.
CumuluZ draagt bij aan de architectuur van het Gezondheidsinformatiestelsel. Daarbij werkt het samen met Nictiz en VWS. CumuluZ vertaalt de landelijke afspraken naar de praktijk door te testen, te implementeren en terug te koppelen wat wel en niet werkt.”
CumuluZ zorgt ervoor dat data niet alleen kan worden gekoppeld maar ook te begrijpen en dus bruikbaar is.
(Jos Hendrikx, informatiearchitect binnen het team Strategie en advies, Nictiz)
Die samenwerking tussen CumuluZ, Nictiz en VWS krijgt concreet vorm in de rolverdeling tussen de partijen.
Samen werken aan Europese aansluiting
“Binnen Europa wordt gewerkt aan nieuwe datamodellen, onder andere in het kader van de European Health Data Space (EHDS). Deze sluiten niet één-op-één aan op de Nederlandse modellen, omdat ze breder en internationaler zijn opgezet. Daarom kijken Nictiz en CumuluZ samen hoe zij de stap kunnen maken van de huidige Nederlandse informatiemodellen naar deze Europese varianten. Het doel is om zoveel mogelijk aan te sluiten bij internationale standaarden, zodat gegevens in de toekomst makkelijker over landsgrenzen heen kunnen worden uitgewisseld.
Tegelijkertijd is er een praktisch spanningsveld. De Europese modellen zijn nog in ontwikkeling, terwijl de zorg nu al behoefte heeft aan werkende oplossingen, bijvoorbeeld voor thuismonitoring. Dat betekent dat CumuluZ zich voorlopig gedeeltelijk baseert op bestaande standaarden en informatiemodellen. Samen zoeken Nictiz en CumuluZ hierin de balans: bouwen aan duurzame, toekomstgerichte oplossingen en tegelijk zorgen dat er vandaag al waarde wordt geleverd in de praktijk. Daarbij vullen zij elkaar aan: Nictiz vanuit standaardisatie-expertise, samenhang en internationale afstemming, CumuluZ vanuit implementatie en toepassing.”