Publieksjaarverslag 2025
Bouwen aan een stelsel dat kwaliteit, innovatie en betaalbaarheid van zorg ondersteunt
Met standaarden, governance en een gezamenlijke infrastructuur ondersteunt het gezondheidsinformatiestelsel (GIS) zorgprofessionals en maakt uitwisseling van gegevens mogelijk. Zo versterken we de regie van patiënten en ondersteunen we secundaire doeleinden, zoals onderzoek, innovatie en beleid. Nictiz geeft richting aan deze ontwikkeling. Stap voor stap bouwen we aan een duurzaam fundament.
Over Nictiz
Nictiz verbindt het Nederlandse gezondheidsinformatiestelsel. Wij brengen werelden bijeen en bouwen aan een samenhangend stelsel voor betere gezondheid door betere zorginformatie.
Nictiz heeft twee kerntaken:
- Ontwikkelen, beheren en toepasbaar maken van standaarden en producten voor het gezondheidsinformatiestelsel (GIS).
- Samenhang bewaken en richting geven in de ontwikkeling van het nationale en internationale gezondheidsinformatiestelsel.
Voorwoord
De toenemende zorgvraag, de krappe arbeidsmarkt en de geopolitieke onzekerheid zetten de zorg onder druk. Tegelijkertijd bieden technologische ontwikkelingen, zoals AI, nieuwe mogelijkheden om de zorg toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief goed te houden. Daarvoor is beschikbare en bruikbare gezondheidsinformatie onmisbaar. Juist daarom is digitalisering uitgegroeid van een technisch vraagstuk tot een strategische verantwoordelijkheid van zorgbestuurders. Nictiz heeft als kennisorganisatie en verbindende partij tussen beleidsmakers, zorgaanbieders en ICT-leveranciers een belangrijke rol. Gefinancierd door het ministerie van VWS helpen we de brug te slaan tussen ambitie en uitvoering. We verbinden Europese wetgeving met de Nederlandse zorgpraktijk en vertalen landelijk beleid naar regionale en lokale implementatie.
Dit doen we vanuit twee kerntaken. Ten eerste ontwikkelen we nationale (verplichtende) producten en diensten die ervoor zorgen dat gezondheidsinformatie beschikbaar en bruikbaar is wanneer patiënten of zorgverleners die nodig hebben. Ten tweede bewaken we de samenhang en geven we richting aan de ontwikkeling van het gezondheidsinformatiestelsel. Dat doen we vanuit onze rollen als strategisch richtinggevend adviseur voor het ministerie van VWS en zorgpartijen en als stelselbeheerder. Deze kerntaak richt zich op de samenhang, architectuur en het beleid rond informatie in de zorg, voor nu en in de toekomst. Daarbij sluiten we aan op ontwikkelingen zoals de EHDS, de Nationale Visie en Strategie en het landelijke portfolio. Als stelselbeheerder bewaken we de samenhang binnen het gezondheidsinformatiestelsel en signaleren we ontwikkelingen en knelpunten. Richtinggevend in ons werk is de impact en de waarde voor de zorg: onze adviezen en oplossingen moeten relevant en bruikbaar zijn in de dagelijkse zorgpraktijk. Voor burgers en zorgprofessionals.
Juist vanuit dat perspectief staan we de komende jaren voor een belangrijke uitdaging. Europese wetgeving, nationale ambities en regionale en lokale transformaties komen samen in één opgave: zorgen dat gegevens beschikbaar zijn waar en wanneer ze nodig zijn. Daarbij moeten we twee werelden met elkaar verbinden. De wereld van morgen, waar we bouwen aan een toekomstbestendig gezondheidsinformatiestelsel. En de wereld van vandaag, waarin zorgprofessionals, patiënten en burgers nu behoefte hebben aan oplossingen die werken en waarde toevoegen. De uitdagingen in de zorg zijn te groot om te wachten tot alles perfect is. Juist daarom moeten we blijven bouwen aan de toekomst, terwijl we vandaag al benutten wat werkt en waarde toevoegt in de praktijk. Het een kan niet zonder het ander.
Dat vraagt om samenwerking. Niet alleen in het maken van afspraken, maar ook in het nakomen ervan. Niet alleen in het ontwikkelen van oplossingen, maar ook in het toepassen ervan. Geen enkele organisatie kan dit alleen. Dat vraagt om het bundelen van kennis en kunde, om vertrouwen in elkaars expertise en rol en om de bereidheid om soms keuzes te maken in het belang van het geheel.
Ook in 2025 heeft Nictiz belangrijke stappen gezet in het versterken van het fundament onder databeschikbaarheid. Samen met zorgaanbieders, professionals, leveranciers, beleidsmakers en vele andere partners. Alleen door kennis, expertise en verantwoordelijkheid te verbinden, kunnen we de stap maken van ambitie naar realisatie. Want uiteindelijk wordt de waarde van digitalisering niet bepaald door techniek, maar door wat zij toevoegt aan de dagelijkse praktijk van inwoners, patiënten en zorgverleners.
Ik wil daarom al onze partners bedanken voor onze samenwerking en de wijze waarop we stap voor stap bijdragen aan de gezondheid door betere informatie voor de inwoners van Nederland.
Leonique Niessen
Directeur-bestuurder Nictiz
Voorwoord raad van toezicht
De raad van toezicht kijkt met voldoening terug op 2025. Een jaar waarin Nictiz zich steeds meer liet zien als mede-architect en als stelselbeheerder van het gezondheidsinformatiestelsel. Nictiz levert met al haar kennis, kunde en netwerk een continue bijdrage aan het realiseren van de Nationale Visie en Strategie, aan de implementatie van belangrijke nationale en Europese wetgeving (de WEGIZ en de EHDS) en daarmee aan het beschikbaar krijgen van bruikbare data ten behoeve van zorgprofessionals, patiënten en de inwoners van Nederland.
We kijken met vertrouwen naar de toekomst en de positionering van Nictiz binnen het gezondheidsinformatiestelsel. Die toekomst zal mede bepaald gaan worden door de vorming van een Autoriteit Digitale Gezondheid zoals de EHDS voorschrijft. De raad van toezicht verwacht dat Nictiz een belangrijke rol zal spelen in de vorming van deze ADG en met al haar functies en taken een essentiële bijdrage gaat leveren in of aan die nationale data autoriteit.
Jan van den Berg
Voorzitter raad van toezicht Nictiz
De raad van toezicht bestond in 2025 uit:
Jan van den Berg
Voorzitter raad van commissarissen Achmea
Maarten Klomp
Toezichthouder en adviseur in de zorg
Voormalig huisarts
Marlies van Elst
Voormalig COO ING Polen en ING België, lid van het managementteam Operations & IT van ING Groep
Jurgen Sernee
Lid Raad van Bestuur Noordwest Ziekenhuisgroep
Annelies Versteegden
Lid Raad van Bestuur Koninklijke Visio
1. Gezondheidsinformatiestelsel
Europese afspraken helpen de zorg in Nederland vooruit
Zorginformatiebouwstenen (zibs) vormen de basis voor het delen van zorggegevens. Maar met het maken van afspraken ben je er nog niet. Pas in de praktijk blijkt hoe gegevens echt worden gedeeld en gebruikt. Volgens Vincent van den Berg, innovatieconsultant bij ChipSoft, ligt de toekomst van zibs steeds meer in Europa. Die ontwikkeling geeft juist een impuls aan betere gegevensuitwisseling binnen Nederland.
Nictiz - AI Magazine: AI tegen registratielast
Sturing op samenhang: van afspraken naar toepassen
“Wij willen niet alleen gegevens uitwisselen. We willen vooral kunnen beschikken over de data die over een patiënt bekend is.” Voor orthopedisch chirurg Peter den Hollander zit daar de kern. In de zorg draait het niet om techniek op zich, maar om informatie die direct bruikbaar is in de praktijk. Juist daar ligt nog een belangrijke opgave.
-
Hoe zetten zorgorganisaties AI in om registratielast te verminderen? Deze verkenning bundelt praktijkervaringen uit verschillende zorgsectoren en biedt concrete inzichten en aanbevelingen voor de inzet van AI in de zorg. -
Nictiz werkt aan een implementatieadvies voor LOINC, de internationale standaard voor medische metingen en observaties. Doel is een breed gedragen aanpak die interoperabiliteit en databeschikbaarheid in de zorg versterkt.
-
De digitale verwijzing van ambulance naar huisartsenspoedpost ondersteunt snellere, veiligere en beter voorbereide acute zorg. Deze ontwikkeling legt een belangrijke basis voor toekomstbestendige gegevensuitwisseling in de acute zorgketen. -
De publicatie van zibs 2024 markeert een belangrijke stap naar eenduidige vastlegging en uitwisseling van gezondheidsinformatie. Zo bouwen zorgpartijen samen aan een gedeelde taal en een toekomstbestendig gezondheidsinformatiestelsel. -
Hoe zorgen zibs voor betere gezondheidsinformatie? Dit artikel biedt een kijkje achter de schermen bij de ontwikkeling van zorginformatiestandaarden en laat zien waarom samenwerking en standaardisatie essentieel zijn.
Eén taal voor betere zorg
Om gezondheidsinformatie goed te kunnen uitwisselen, is het belangrijk dat zorgverleners en patiënten dezelfde betekenis toekennen aan medische gegevens. Eenheid van taal zorgt ervoor dat informatie overal op dezelfde manier wordt vastgelegd en begrepen.
Nictiz ondersteunt zorgpartijen bij het gebruik en de toepassing van terminologiestelsels, zoals SNOMED en LOINC. Samen met zorgsectoren, overheid en leveranciers werkt Nictiz aan afspraken die bijdragen aan eenduidige en begrijpelijke zorginformatie: eenheid van taal.
Zorginstituut Nederland en Nictiz: Samenwerking is essentieel om te komen tot goede gegevensuitwisseling
“Informatiestandaarden en gegevensuitwisseling zijn echt niet een sexy onderwerp. Maar het is juist mijn passie. Als ik kijk naar de maatschappelijke - en de zorgopgave die er liggen, dan denk ik: dit moeten we toch kunnen doen met elkaar?” Tessa van Hoof, manager Gegevensuitwisseling in de zorg bij Zorginstituut Nederland (het Zorginstituut) vertelt enthousiast over hoe Nictiz en het Zorginstituut elkaar hierin vinden. “Ik vind het fijn om te zien dat wij samen nadenken over het ideaalbeeld en over hoe onze taken en activiteiten daarop aansluiten. Juist om gegevensuitwisseling goed te krijgen voor cliënten en patiënten.”
Een centrale testvoorziening versnelt de digitale gegevensuitwisseling
“Als we willen dat digitale zorg echt werkt, moeten we vooraf zeker weten dat systemen elkaar begrijpen.” Vanuit die gedachte is het Nationaal Test- en Validatiecentrum (NTV) ontstaan. Het NTV komt voort uit een gezamenlijke behoefte in de zorg om medische gegevens betrouwbaar, veilig en consistent beschikbaar te stellen. Siham El Farssi, projectmanager voor het NTV, vertelt waar het NTV nu staat en waar het naartoe werkt.
CumuluZ: nieuwe schakel voor bruikbare zorgdata
Sinds 2025 werkt CumuluZ aan zorgdata die niet alleen wordt gedeeld, maar ook direct bruikbaar is in de praktijk. Bijvoorbeeld bij thuismonitoring: zorgverleners volgen patiënten op afstand en kunnen ingrijpen als dat nodig is. Jos Hendrikx, informatiearchitect bij Nictiz, werkt nauw samen met CumuluZ en richt zich op de vraag: hoe benut je data uit de praktijk beter om de zorg te verbeteren?
-
Zorgprofessionals, leveranciers en andere betrokkenen werken samen aan landelijke afspraken voor proactieve zorgplanning. Zo komen persoonlijke wensen van patiënten beter beschikbaar voor zorgverleners op het juiste moment. -
De Nationale Bibliotheek biedt één centrale plek voor afspraken en standaarden in de zorg. Daarmee krijgen zorg- en ICT-professionals meer overzicht en houvast binnen het gezondheidsinformatiestelsel. -
Goede gegevensuitwisseling vraagt om samenhang tussen standaarden, voorzieningen en zorgprocessen. Als stelselbeheerder werkt Nictiz aan een toekomstbestendig gezondheidsinformatiestelsel dat zorgverleners en patiënten ondersteunt.
2. Nederland en Europa
Programma Medicatieoverdracht
Dagelijks belanden zo'n 75 mensen in het ziekenhuis door een vermijdbaar medicatie-incident. Een deel daarvan komt doordat zorgverleners niet altijd precies weten welke medicatie een patiënt gebruikt.
De oplossing: met een druk op de knop een actueel en volledig medicatieoverzicht. Van elke patiënt/cliënt, voor elke zorgverlener en voor de patiënt/cliënt zelf. Dat voorkomt medicatie-incidenten en scheelt zorgverleners tijd.
Van digitale toegang naar eIDAS: Bouwen aan betrouwbare toegang en veilige gegevensuitwisseling
Wie mag welke zorggegevens zien? In een tijd waarin medische informatie steeds vaker digitaal wordt gedeeld —soms over landsgrenzen heen — is dat een belangrijke vraag.
In 2018 startte Nictiz het programma ‘Digitale Toegang in de zorg’ en eind 2025 werd dit programma afgerond. De basis staat: zorgorganisaties kunnen veilig inloggen op een hoger betrouwbaarheidsniveau. Vanuit die stevige basis zet Nictiz haar werk voort in het programma ‘eIDAS in de zorg’.
-
Ouders willen eenvoudig toegang tot de medische gegevens van hun kind. Dit artikel laat zien hoe samenwerking binnen de zorg helpt om dat veilig en verantwoord mogelijk te maken. -
Betrouwbare digitale toegang is essentieel voor veilige zorg. Met de komst van de Europese Digitale Identiteit (EDI)-wallet ontstaat een nieuwe basis voor identificatie, gegevensuitwisseling en regie voor patiënten.
“Digitale gegevensuitwisseling realiseren we alleen samen”
“Bij VWS zien wij hoe onmisbaar Nictiz is om de opgave rond betere gegevensuitwisseling nationaal en internationaal te realiseren. We zien ook dat dat veel geduld vraagt, binnen Europa en binnen de zorg. Ik wens dat Nictiz en VWS daarin goed blijven optrekken: digitale gegevensuitwisseling realiseren we alleen samen.” Dit zegt Jim Bloemberg, MT-lid van het VWS-beleidsteam voor gegevensuitwisseling in de zorg. Hij houdt zich bezig met alles wat met standaardisatie te maken heeft: vanuit het nationale en Europese wettelijke kader met de Wet gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) en de European Health Data Space (EHDS), en vanuit het nationale stelsel met onder andere eenheid van taal, datakwaliteit en het gezondheidsinformatiestelsel.
“Van adviseren naar samen realiseren”
“De samenwerking met VWS wordt steeds concreter: we adviseren niet alleen maar geven ook richting en helpen bij de uitvoering.” Dat zegt Tim Postema, MT-lid Strategie & Advies, Nictiz. In Nederland en Europa werkt Nictiz samen met VWS aan afspraken, bouwstenen en keuzes die digitale gegevensuitwisseling mogelijk maken. Die samenwerking vraagt om afstemming, vertrouwen en steeds scherpere keuzes. Juist nu Europese ontwikkelingen in een stroomversnelling komen.
-
De EHDS maakt gezondheidsgegevens beter toegankelijk binnen Europa. Dat draagt bij aan passende zorg, meer databeschikbaarheid en betere samenwerking over landsgrenzen heen. -
De analyse van Nictiz brengt in kaart hoe medicatieoverdracht aansluit op toekomstige Europese verplichtingen. Daarmee ontstaat inzicht in de stappen die nodig zijn voor grensoverschrijdende gegevensuitwisseling. -
Binnen de European Health Data Space werkt Nederland aan richtlijnen en infrastructuur voor verantwoord secundair gebruik van gezondheidsdata. Dat ondersteunt onderzoek, innovatie en betere zorg. -
Wat betekenen de Europese EHDS-regels voor burgers en zorg-ICT? Dit artikel laat zien hoe nieuwe eisen aan EPD-systemen bijdragen aan betere databeschikbaarheid en meer regie voor zorggebruikers.
Stelselregie en -beheer zorgen voor samenhang in het gezondheidsinformatiestelsel
In deze aflevering gaan Wouter de Haan (Nictiz) en Dorine Veldhuyzen (Stichting Care Codex) in gesprek over welke aanpak hiervoor nodig is, hoe we regie kunnen voeren met mensen in de praktijk en waarom eigenaarschap zo belangrijk is.
3. Organisatie
Bedrijfsvoering
De afdeling Bedrijfsvoering ondersteunt Nictiz bij het benutten van kansen en het realiseren van resultaten. De afdeling adviseert, levert diensten en zorgt voor de uitvoering, en geeft daarbij richting. In de dienstverlening staat het hospitality-principe centraal: gastvrij, betrokken en klantgericht.
Bedrijfsvoering beweegt mee met de organisatie, zowel op strategische thema’s als in de dagelijkse praktijk. De werkzaamheden omvatten onder meer planning en control, de HR-cyclus, beleid en wet- en regelgeving, marketing en communicatie, de administratieve organisatie en facilitaire zaken.
Uitdagingen rondom databeschikbaarheid
ncpeh | Toestemming van de patiënt
Zorg & ICT vakbeurs 2025 aftermovie
Ondernemingsraad
De ondernemingsraad (OR) van Nictiz bestaat eind 2025 uit 8 leden. De raad vertegenwoordigt de medewerkers en behartigt de medewerkersbelangen. Daarnaast helpt de OR bij het goed functioneren van de organisatie in haar doelstellingen.
Een veilige werkomgeving bij Nictiz
Bij Nictiz vinden we het belangrijk dat iedereen zich welkom, veilig en prettig voelt op de werkvloer. We willen dat collega’s met plezier naar hun werk komen en dat respect, collegialiteit en acceptatie vanzelfsprekend zijn.
Onze financiële kerncijfers
