“Digitale gegevensuitwisseling realiseren we alleen samen”
Wat verwacht VWS van Nictiz?
“De zorg is groot en versnipperd georganiseerd, met verschillende financieringsstromen en zowel publieke als private partijen. Dat maakt uniforme gegevensuitwisseling ingewikkeld. Zorgpartijen kijken daarom vaak naar de overheid: ‘help ons om samen verder te komen’. Dat begrijp ik goed.”
“Er komt een Gezondheidsdata Autoriteit (GDA), waarin Europese verplichtingen voor gegevensuitwisseling worden uitgewerkt voor Nederland. Nictiz blijft daarbij een cruciale partij die zorgorganisaties, zorgverleners, standaardisatieorganisaties en leveranciers helpt om samen afspraken te maken. VWS maakt het beleid, maar heeft een partij nodig die dicht bij de praktijk staat om dat beleid te ondersteunen en te realiseren. Daarin is Nictiz voor ons onmisbaar.
Tim Postema, MT-lid Strategie & Advies, Nictiz zegt: “Nictiz is de ‘trusted advisor’ voor VWS op het gebied van gegevensuitwisseling in Europa.” Hoe zie je dat vanuit VWS?
“Dat klopt. Nictiz is een zeer belangrijke adviseur op dit onderwerp. Tegelijkertijd zien wij dat de rol van Nictiz zich verder ontwikkelt. Naast adviseren verwachten we ook dat Nictiz een grotere rol pakt in de uitvoering. Dat betekent: niet alleen aangeven wat er nodig is, maar ook helpen om het daadwerkelijk te realiseren. Wij zien dus graag een nog stevigere rol voor Nictiz, waarin advies en uitvoering dichter bij elkaar komen. Daarbij blijft het belangrijk dat Nictiz deze rol samen met het veld invult en partijen meeneemt in de ontwikkeling en toepassing van standaarden.”
Wat maakt Europese gegevensuitwisseling spannend?
“Het spannende is dat nog niet duidelijk is hoe gedetailleerd de Europese verplichtingen worden. Veel detail geeft duidelijkheid, maar beperkt onze ruimte om het op onze eigen manier te organiseren. Minder detail geeft juist meer vrijheid, maar ook minder houvast.”
“De Europese ontwikkeling is belangrijk en positief. Doordat alle lidstaten meebewegen, leren we van elkaar en werken we samen. Nictiz draagt daar actief aan bij [zie kadertekst], bijvoorbeeld in technische werkgroepen in Brussel. Maar de onzekerheid over wat er precies wordt gevraagd, maakt het voor mij spannend.”
VWS in Europa 2025:
- VWS werkt samen met andere EU-lidstaten en IJsland, Liechtenstein en Noorwegen aan de implementatie van de EHDS: door van elkaar te leren en door bij te dragen aan de uitwerking van uitvoeringshandelingen. Zo geven we samen met de Europese Commissie verder invulling aan de EHDS-verordening.
- VWS neemt deel aan verschillende EU-gremia, zoals het eHealth Network, om samen met andere lidstaten toe te werken naar een nieuwe European Health Data Space governance-structuur.
- Binnen het CapacityHD EU Twinning-project onderzoekt VWS hoe andere landen vergelijkbare uitdagingen oplossen. Dit doen we samen met onder andere Nictiz. We delen Nederlandse best practices en op thema’s zoals infrastructuur, interoperabiliteitstesten, generieke functies en wetgeving zoeken we multilaterale kennisuitwisseling op.
Nictiz in Europa 2025:
- Nictiz werkt samen met VWS en het veld aan inbreng voor Europese afspraken voor gegevensuitwisseling, en vertaalt deze naar Nederlandse standaarden en praktijk, zodat Nederland goed voorbereid is op de nieuwe Europese regels (EHDS).
- Nictiz onderzoekt in hoeverre de Nederlandse manier van medicatiegegevens uitwisselen al voldoet aan de nieuwe Europese regels (EHDS), en wat er nog moet gebeuren om daar volledig op aan te sluiten.
- Nictiz werkt namens Nederland mee aan het maken van Europese afspraken over hoe gezondheidsgegevens veilig gedeeld en hergebruikt kunnen worden. Ze helpt daarbij om de Nederlandse praktijk in te brengen.
- Nictiz verzamelt samen met het zorgveld en VWS Nederlandse ervaringen met patiëntendossiers en met de zorginformatiesystemen die deze gegevens vastleggen en uitwisselen. Die ervaringen brengt ze in bij Europa om mee te bepalen hoe dit gaat werken binnen de Europese regels (EHDS).