TEHDAS2
De European Health Data Space (EHDS) verandert hoe gezondheidsdata in Europa worden gebruikt en gedeeld. Het Europese programma TEHDAS2 ondersteunt landen bij de praktische uitwerking van hergebruik van gezondheidsdata voor onderzoek, innovatie en beleid. Op deze pagina lees je wat TEHDAS2 is, wat het betekent voor Nederland en hoe je kunt bijdragen.
Wat is TEHDAS2?
TEHDAS2 (Towards European Health Data Space 2) ontwikkelt richtlijnen en technische specificaties voor het gebruik van gezondheidsdata voor secundaire doeleinden, zoals onderzoek, innovatie en beleid. Samen met het programma Xt-EHR (gericht op primair gebruik in de zorg) ondersteunt TEHDAS2 de implementatie van de EHDS-verordening, die op 26 maart 2025 in werking is getreden. De European Health Data Space (EHDS) introduceert nieuwe rollen, processen en infrastructuren op Europees en nationaal niveau. Binnen dit kader spelen verschillende partijen een rol:
- burgers
- datahouders (zoals zorginstellingen)
- Health Data Access Bodies (HDAB’s)
- datagebruikers, zoals onderzoekers, beleidsmakers en innovators
TEHDAS2 beschrijft hoe deze partijen samenwerken. Bijvoorbeeld hoe burgers zeggenschap houden over hun data, hoe datahouders data aanleveren en hoe datagebruikers toegang aanvragen via een HDAB. Zie plaatje hieronder.
Lees het artikel ' Europese dataruimte moet databeschikbaarheid aanjagen'
Waarom TEHDAS2?
De EHDS-verordening stelt het juridische kader vast, maar vraagt om verdere praktische uitwerking. TEHDAS2 vormt de brug tussen beleid en uitvoering.
De resultaten van TEHDAS2 helpen om:
- lidstaten te ondersteunen bij de implementatie van de EHDS
- input te leveren voor Europese uitvoeringshandelingen (2025–2026)
- te zorgen voor een meer geharmoniseerde aanpak binnen Europa
Zo helpt het programma om versnippering te verminderen en datagebruik beter te organiseren. Binnen de EHDS wordt ook gewerkt aan het gebruik van data in de zorg zelf (primair gebruik). Zie hiervoor de pagina over de EHDS.
De datajourney voor secundaire doeleinden onder de EHDS. Afbeelding gebaseerd op de overzicht datajourney van Health-RI.
Wat is de rol van Nictiz in TEHDAS2?
Aan TEHDAS2 nemen 29 Europese landen deel. Het programma wordt gecoördineerd door Sitra, het Finse innovatiefonds. Namens Nederland zijn Nictiz en het RIVM betrokken. Nictiz:
- is werkpakketleider van werkpakket 6 (beschikbaar stellen van data)
- organiseert samen met het RIVM de publieke consultaties
Zo zorgen we dat het Nederlandse perspectief wordt meegenomen in Europa.
Publieke consultaties
De TEHDAS2-richtlijnen worden ontwikkeld in drie rondes (“waves”). In elke ronde kun je twee maanden feedback geven op de concepten.
Planning:
- Wave 1 (jan–feb 2025) – afgerond
- Wave 2 (okt–nov 2025) – afgerond
- Wave 3 (mei–juni 2026) – aankomend
Elke ronde heeft een eigen focus, van datavindbaarheid en toegang tot data tot internationale samenwerking. De consultaties zijn hét moment om invloed uit te oefenen op de Europese uitwerking van secundair datagebruik. In mei 2026 start Wave 3. Nictiz en het RIVM organiseren sessies om input op te halen. Bekijk de consultatiepagina voor meer informatie en deelname.
Bekijk hier de verdiepende pagina voor alle richtlijnen met betrekking tot de consultaties en de onderwerpen per wave.