Nederlandse inbreng helpt Europese afspraken over gezondheidsdata verder
Onderzoekers die meer inzicht willen krijgen in zeldzame aandoeningen hebben vaak gegevens uit meerdere landen nodig. Ook beleidsmakers en innovators willen gezondheidsgegevens kunnen benutten om de zorg te verbeteren. In de praktijk is dat niet altijd eenvoudig. Afspraken over het beschikbaar stellen en gebruiken van gegevens verschillen vaak. Hoe zorgen we ervoor dat die gegevens veilig en verantwoord kunnen worden gedeeld en gebruikt? Die vraag stond centraal tijdens de tweede consultatieronde van TEHDAS2. De Nederlandse reacties hierop zijn nu gebundeld in het rapport TEHDAS2 Consultatieperiode 2: Feedback uit Nederland.
EHDS in de praktijk
De publieke consultatie bood Nederland de mogelijkheid bij te dragen aan de verdere uitwerking van de European Health Data Space (EHDS). Die is bedoeld om het veilig en verantwoord hergebruik van gezondheidsgegevens voor onderzoek, innovatie en beleid mogelijk te maken. Dit biedt onderzoekers, beleidsmakers en innovators een nieuwe manier om gezondheidsgegevens te benutten voor wetenschappelijk onderzoek, bijvoorbeeld naar zeldzame aandoeningen of de effectiviteit van behandelingen. Tegelijkertijd vraagt dit van zorgorganisaties en andere datahouders dat ze gegevens beschikbaar stellen. Hiervoor zijn duidelijke en uitvoerbare afspraken nodig.
Het programma TEHDAS2 (Towards European Health Data Space 2) ondersteunt de implementatie van de EHDS voor secundair gebruik van gezondheidsgegevens. Binnen TEHDAS2 worden richtlijnen en technische specificaties geschreven over hoe gezondheidsdata toekomstig kunnen worden beschikbaar gesteld, aangevraagd en verwerkt. Nictiz en het RIVM vertegenwoordigen Nederland binnen het programma.
Opbrengst van de consultatie
Tien van de TEHDAS2-documenten stonden in oktober en november 2025 ter consultatie. Nictiz en het RIVM riepen organisaties op om mee te denken. Daarop deelden organisaties uit de gezondheidszorg, wetenschap, overheid en ICT-sector hun ervaringen, vragen en aandachtspunten en vulden de TEHDAS2-vragenlijsten in. Nederland behoorde tot de drie landen met de meeste reacties.
De inzichten uit de tweede consultatieperiode zijn verwerkt in een rapport over de Nederlandse reacties. Dat laat zien dat er brede steun is voor de doelstellingen van de EHDS. Tegelijkertijd is verdere uitwerking nodig om de afspraken in de praktijk werkbaar en uitvoerbaar te maken. Daarbij kwamen acht vraagstukken naar voren die volgens Nederlandse partijen extra aandacht vragen. Het gaat onder meer om de definitie van datasets, de samenwerking tussen datahouders en datagebruikers, verantwoordelijkheden binnen de datareis, de impact van opt-out op onderzoek en de rol van federatieve data-analyse. Door deze vraagstukken aan te pakken, kan de verdere uitwerking van de EHDS worden versterkt.
Op weg naar Wave 3
De inzichten uit wave 2 worden meegenomen in de verdere uitwerking van de Europese afspraken. De derde consultatieperiode (Wave 3) is in mei 2026 gestart en richt zich op onderwerpen zoals internationale samenwerking, dataverrijking en het informeren van burgers.
Werk jij met gezondheidsdata? Raadpleeg dan de conceptrichtlijnen raadplegen en geef je feedback via de publieke consultatie van TEHDAS2. Dit is een belangrijke kans voor inbreng van Nederland bij de verdere uitwerking van de EHDS. Je kunt je feedback hier tot 28 juni indienen.
Meer informatie
- Lees het rapport TEHDAS2 Consultatieperiode 2: Feedback uit Nederland.
- Lees meer over TEHDAS2 en de consultatiesessies.
- Lees het eerdere nieuwsbericht: Denk mee over Europese afspraken rond gezondheidsdata.